LERWA LIR






AK 1   AK 2   AK 3   AK 4   AK 5


AK 5 SENN 1

EDMON, REGANN, NOB EK LARME RANTRE


EDMON

(ar enn nob) Fer dimann Dik Albani si so plan

Yerswar ankor tini, pa finn sanze.

(ar Regann) Ala li enstab la! Enfliansab!

(ar nob la) Fer nou kone ki so plan azordi. (nob la sorti)

REGANN

Mo kwar mo ser so zom finn zwenn tase.

EDMON

Bien posib madam.

REGANN

Mo zoli Senier,

Mo sir ou'nn soupsone mo plan pou ou.

Me koz vre ar mwa – zis laverite -

Ou kontan mo ser?

EDMON

Lamour onorab!

REGANN

Ou pa finn ranplas mo bofrer dan plas

Enterdi.

EDMON

Madam, ou pe ofans mwa!

REGANN

Mwa mo pe soupsone ki ou ek li

Zot plis ki entim.

EDMON

Mo fer serman, non!

REGANN

Mo pa pou kapav aksepte so zes.

Senier bieneme, pa koste ar li.

EDMON

Ou trakas dan vid. Ala li vini

Ar so mari! (Albani, Goneril ek zot larme rantre)

GONERIL

(ar limem) Silefo perdi lager ki les li

Koken mo galan.

ALBANI

Mo bon ser, mo kontan nou pe rezwenn.

Misie, mo'nn aprann Lir ek Kordelia

Finn rekonsilie. Lezot pe swiv zot

Parski nou gouvernman fer dominer.

Pou fer louvraz prop mo ena kouraz:

Mo pe azir kont larme etranzer.

Me pa kont lor mwa pou lev mo lepe

Kont mo prop lerwa e kont dimoun drwat

Ki pe proteste kont move tretman.

EDMON

Ou koze korek.

REGANN

Zot trouv sa korek?

GONERIL

Nou zwenn nou lafors pou bar envazion;

Problem domestik, ti kontradiksion

Pa lor azanda.

ALBANI

Nou fer enn renion

Ar bann veteran.

EDMON

Mo pe vinn zwenn ou

Anba ou latant.

REGANN

Mo ser, ou pe vinn ar nou?

GONERIL

Non.

REGANN

Meyer ou vinn ar nou.

GONERIL

(ar limem) Mo konpran grimas! (koz for) Mo swiv zot! (de larme sorti)

(Ler Albani pe sorti, Edgar rantre)

EDGAR

Senier, si ou pa onte pou koz ar

Enn dimoun mizer, ekout mwa?

ALBANI

(ar so bann kapitenn) Al touzour. Mo pou rezwenn zot! (ar Edgar) Koze!

EDGAR

Avan koumanse, ouver sa let la.

Si ou'nn gagn lager, fer soufle tronpet

Pou ou apel mwa. Mo paret nenport

Me kwar mwa Senier, mo pou donn ou prev

Seki dan let la. Me si ou perdi

Tou fini lamem. Bondie beni ou!

ALBANI

Atann, les mo lir let la.

EDGAR

Pa gagn drwa.

Kan so ler arive, soufle bigoul.

San fot mo pou la. (li sorti)

ALBANI

Orevwar! Mo pou lir li. (Edmon rantre)

EDMON

Nou pre ar ennmi. Mobiliz larme!

Ala enn rapor lor lafors ennmi;

Servis ransegnman finn fer zot travay.

Aster, tou dan ou lame!

ALBANI

Mo kone. (li sorti)

EDMON

Mo finn fer serman ar toule-de ser.

Sak ser vey lotla kouma enn viktim

Fer tansion serpan. Lakel mo pou pran?

Toulede, enn, personn? Kouma pou zwir

Enn kan lotla vivan. Mo pran vev la,

Lotla pou manga; si mo pran lotla,

So mari ser kwen. Mo pe servi li

Pou nou gagn lager; apre les de ser

Fer leneseser, avoy li manze.

So proze grasie Lir ek Kordelia,

Kan lager fini e nou viktorye?

Benker plan pardon pou mont drwat lor pie.

Mo lentere dan aksion; pa palab. (li sorti)


AK 5 SENN 2

TAPAZ LAGER. LIR EK KORDELIA KI PE TRAP LAME E ZOT LARME TRAVERS LASENN, SORTI. EDGAR EK GLOSTER RANTRE


EDGAR

Gran dimoun, repoz ou anba pie la

E priye ki lebien detrir lemal.

Si mo reysi revinn zwenn ou isi,

Lavi pou meyer.

GLOSTER

Bondie beni ou! (Edgar sorti)

(tapaz lager. Edgar retourne)

EDGAR

Sove papa! Trap mo lame! Vit, vit!

Lerwa Lir finn perdi; zot prizonie.

Trap mo lame, vit!

GLOSTER

Non, mo garson. Prefer pouri isi.

EDGAR

Ankor dezespwar! Nesans difisil

Kouma lamor. Pa nou ki deside.

Atann so ler arive! Nou'ale vit!

GLOSTER

Ou'ena rezon! (zot sorti)


AK 5 SENN 3

LANTRE TRIYONFAL LARME DIRIZE PAR EDMON. LIR EK KORDELIA PRIZONIE


EDMON

Ofisie, al ferm zot e vey zot bien

Ziska lotorite siprem desid

Seki bizen fer.

KORDELIA

Li pa premie fwa

Ki bon lentansion raport katastrof.

Ou maler, Mazeste, fer mwa sagren;

Mo prop tourman pli fasil pou fer fas.

(ar Edmon) Kot tifi lerwa e kot mo de ser?

LIR

Non, non, non, non, non, plito al prizon

Kot nou va sante kouma de zwazo;

Ler to dimann mwa mo benediksion

Mo pou azenou pou mo dimann twa

Pardonn mo erer. Nou va pas letan

Priye, sante, rakont zistwar; riye

Ler nou tann zestaz dan koulwar pouvwar;

Kisannla monte, kisannla desann;

Nou fer koumadir nou espion Bondie.

E dan nou prizon nou pou viv pli vie

Ki bann gran peto ki monte, desann

Kouma lamare ler lalinn leve.

EDMON

Met zot dan prizon.

LIR

Bondie vers manteg

Dan nou lapriyer. (Li ser Kordelia dan so lebra) Ansam pou toultan.

Seki separ nou pou detrir lemonn.

Pa plore fifi! Loulou pou manz zot.

Pa plore baba, zot pou fini mal.

Vinn ar mwa. (Lir ek Kordelia sorti)

EDMON

Kapitenn, vinn la. Ekout mwa!

Pran sa papie la, swiv zot dan prizon.

Laport promosion finn ouver pou twa;

Swiv bien enstriksion e so rekonpans

Pou anobli twa. Dimoun malen konn

Mars ar letan; tro boukou santiman

Zame fit lepe. Job la pa permet

Kestion. Nek dir 'wi'. Si 'non', sanz mouyaz.

KAPITENN

San ezite: 'wi'.

EDMON

Kas pake, misie!

Ou bien bonere. Mo finn dir 'toutswit';

Swiv bann enstriksion manier mo'nn ekrir.

KAPITENN

Mo pa kapav ris saret, manz pounak!

Si louvraz zom sa, kont lor mwa.

(Tronpet. Albani, Goneril, Regann ek bann ofisie rantre)

ALBANI

Sir, nou finn apresie ou gran kouraz.

Lasans protez ou. Parmi adverser

Ena prizonie. Mo pou pran zot sarz;

Nou va deside ki nou bizen fer

Onom lazistis ek sekirite.

EDMON

Senier, mo'nn panse ki li plis meyer

Met vie Lerwa Lir sou ot-sirveyans;

Tansion li servi so sitiasion,

Enpresionn dimoun, vir nou zarm kont nou.

Pou mem rezon mo'nn avoy larenn 'si.

Dime, kan ou pare, landrwa ou'le,

Zot pou laba. La, li pa lemoman;

Fatig ek disan, lamor kamarad

Pa permet deba dan serenite.

Prose Kordelia ek ex-Lerwa Lir

Dimann meyer kondision.

ALBANI

Ekout mwa!

Ou zis enn size rwayote Albion;

Pa mo frer.

REGANN

Nou kwar, nou ki pou desid

Ki tit pou donn li. Avan deside,

Ti bizen get nou. Li nou zeneral,

Diriz nou larme, lager dan nou plas.

Koumadir zot frer!

GONERIL

Dousman, pa larg renn!

Li pa bizen twa pou merit tousa.

Li enn nob!

REGANN

Ar tou seki mo donn li

Li depas zot tou.

ALBANI

Ou koz koumadir li'nn marye ar ou.

REGANN

Souvan enn joker dir laverite.

GONERIL

Lizie bien vantar, lergete kaylous!

REGANN

Ou sans mo pa bien. Sinon enn rafal

Ti pou koup ou souf. (ar Edmon) Zeneral Edmon

Pran mo bann solda, prizonie, trezor;

Fer seki ou anvi ar zot, ar mwa;

Lemonn li temwen ki mo pe fer ou

Mo Senier Plenpouvwar.

GONERIL

Eski ou gard li?

ALBANI

Eski ou ena pouvwar anpes sa?

EDMON

Ou'si non, senier!

ALBANI

Erer, ti batar!

REGANN

Fer sonn tanbour e anons to'nn pran mwa!

ALBANI

Stop! Ekout drwatir! Mo pe'aret ou

Pou traizon e ou'si Goneril.

Mo ser, Regann, mo fam finn fer promes

Edmon ki pa lib. Aster si ou'le,

Dimann mo lame.

GONERIL

Extra boufonnri!

ALBANI

Ou arme, Gloster. Fer soufle tronpet;

Si personn pa vinn prouv tou ou bann krim,

Ala mo defi. (li zet so legan)

Ar sa lepe la

Mo pou prouv to feloni.

REGANN

Mo malad!

GONERIL

(ar limem) Sinon mo fer ferm tou apotiker!

EDMON

(li zet so legan) Mo reponn defi! Kisannla pe dir

Ki mwa mo enn tret? Li enn bachara,

Enn vilger vwayou, manter, malonet.

Fer soufle tronpet! Nenport kisannla

Ki vini – ar so disan mo pou prouv

Mo loner.

ALBANI

Anonser, soufle tronpet! (enn anonser rantre)

Ou pou bizen kont zis lor ou lafors

Parski tou bann zom ki ti rekrite

Pou zefor lager finn gagn zot desarz.

REGANN

Mo pe vinn pli fay!

ALBANI

Madam la pa bien.

Amenn li kot mwa. (Regann sorti ede par serviter)

Vinn la anonser; soufle ou tronpet;

Lerla lir sa. (tronpet sone)

ANONSER

(li pe lir) Nenport ki dimoun ki anvi vinn delavan pou akiz Edmon, swadizan Erl Gloster, ki li enn tret, li lib pou paret ler tronpet soufle trwaziem fwa. Li servi so kouraz pou defann li. (premie tronpet) Deziem fwa! (deziem tronpet) Trwaziem fra! (trwaziem tronpet) (enn tronpet reponn) (Edgar rantre. Li arme. Enn tronpetis divan li)

ALBANI

Dimann li ki li'le; kifer li la,

Kifer li finn reponn trwaziem tronpet.

ANONSER

Kisannla ou? Ki ou nom? Ki ou ran?

Kifer ou finn reponn trwaziem tronpet?

EDGAR

Mo'nn perdi tou dan lagel traizon,

Dan pwazon serpan. Mo osi nob ki

Adverser ki mo finn vinn pou konbat.

ALBANI

Kouma li apele?

EDGAR

Li dir li apel Edmon Erl Gloster.

EDMON

Mwa sa! Ki to'ena pou dir?

EDGAR

Tir lepe!

Si mo finn ofans enn leker vayan,

Servi to lepe pou reklam zistis.

Mwa mo finn pare! (li tir so lepe) Get bien mo lepe!

Li senbol mo loner e mo lafwa.

Ala mo dir twa; malgre to lafors,

Zenes, enportans, viktwar ek fortinn,

Les mo repete: to enn enfidel,

Enn tret; to'nn trair to frer, to papa;

To finn konplote kont sa gran prens la;

Depi to seve ziska lapousier

Anba lipie to transpir traizon.

Nek dir 'non' e mo lepe pou prouve

Ki to leker kasiet enn sal manter.

EDMON

Dapre konvansion, li mo drwa dimann

Twa ki to nom, ki to vremem ete

Me to laparans, to manier koze

Anons disan nob. Pa perdi letan!

Se twa ki enn tret; enn verminn, salte!

Mo parol zis rifle lor to armir;

Mo lepe pou plant zot dan to leker.

Soufle tronpet! (tronpet. Zot lager. Edmon tonbe. Edgar avanse pou touy li)

ALBANI

Pa fer sa! Pa touy li!

GONERIL

Gloster, mo Gloster, to finn may dan lak!

To ti bien kapav refiz krwaz lepe

Ar enn enkoni. To pa finn tonbe;

Bannla finn zwe fawl!

ALBANI

Ou, ferm ou labous!

Sinon, ar sa papie la, mo ferm li.

(ar Edgar) Non, pa fer sa! (ar Goneril) Malang depas malang!

Lir to konfesion! Pa sey desire!

Li kler to rekonet to krim. Pa vre!

GONERIL

Krim? Mwa ki fer lalwa isi. Pa twa!

ALBANI

Mons! (ar Edmon) To konn sa?

EDMON

Pa dimann mwa nanye. (Goneril sorti)

ALBANI

Swiv li. Li dezespere. Kontrol li. (premie ofisie sorti)

EDMON

Seki ou'nn akiz mwa, mo'nn fer pli pir;

Letan pou dir zot. Tousa lepase.

Mwa'si! Me dir mwa, twa kisannla twa?

Si to zanfan nob, mo pou pardonn twa.

EDGAR

Pardon enportan. Mwa mo pa mwen nob

Ki twa, Edmon. Parski plis, fot pli grav.

Mo apel Edgar, garson to papa.

Bondie servi nou jos pou pini nou;

Li'nn fer enn zanfan dan zwisans fernwar;

Rezilta aster, li pe viv dan nwar.

EDMON

To ena rezon, larou finn tourn net;

Mo prop pwazon finn fini mo lavi.

ALBANI

To laparans ti anons granderdam;

Les mo akeyir twa dan mo leker.

Bondie pini mwa si mo ti ena

Move panse lor twa ek to papa.

EDGAR

Mo bon Prens, pa bizen ou dir mwa sa!

ALBANI

Kot ou ti kasiet? Kouma ou'nn kone

Mizer ou papa?

EDGAR

Mo finn okip li. Difisil Senier,

Pou rakont soufrans. Mo leker kase!

Ler lalwa ti proklam mwa orlalwa

Lamor kol ar mo talon, pa larg mwa

- Anvi viv sitan for, prefer fer fas

Terer lamor vennkat lor vennkat ki

Tengn tou ale – mo'nn degize kouma

Mandian-fou ki mem lisien meprize;

Zwenn mo papa, so de lizie ansan,

Pe mars dan nwar; mwa mo'nn vinn so lizie,

Swagn li, okip li, sey konsol li me

Zame mo'nn dir li ki mwa mo ete

Ziska talerla, avan vinn isi,

Dimann li beni mwa, zame kone

Ki kapav arive, kapav tonbe,

Rakont li nou zistwar; so leker feb

Pa kapav tini; lazwa ek tristes

Anbrase, ferm so lizie souriyan.

EDMON

Ou zistwar, Edgar, finn tous mo leker

E fer mwa anvi fer enn ti dibien.

Me kontinie seki ou'ena pou dir ...

ALBANI

Si ankor zistwar tris, tini-tini;

Mo onte tansion gargoulet kase.

EDGAR

Zistwar enn lasagren deza tro dir;

Si azout enn lot, mo pou depas born.

Ler mo leker gro pre pou eklate,

Enn dimoun rantre ki ti deza trouv

Mwa avan kouma enn mandian-pagla

E ler li konpran kisannla mo'ete,

Li may mo likou, kriye so douler

Sitan for ki lesiel lao tranble;

Trap kadav mo papa; rakont zistwar

Martir Lerwa Lir; so sagren grandi

Telman vit, telman for, ki mo ti kwar

So leker pou'arete. Malsans lerla

Deziem tronpet sone. Bizen kit li.

ALBANI

Kisannla sa?

EDGAR

Kent, Senier, ki lerwa

Ti bani; li ti ofer so servis

So lerwa ennmi; aksepte seki

Esklav ti pou refiz fer. (enn nob rantre ar enn kanif kouver ar disan dan lame)

NOB

Osekour!

Aled! Osekour!

EDGAR

Ki kalite led?

ALBANI

Koze, Sir!

EDGAR

Kifer disan lor kanif?

NOB

Ankor so! So leker! Ayo, li'nn mor!

ALBANI

Mor? Kisannla? Koze, Sir!

NOB

Ou madam!

Senier, ou madam! So ser 'si finn mor,

Anpwazone par so prop ser. Masak!

EDMON

Mwa ki ti pas bag ar toule-de ser;

Soude dan lamor! Toule-trwa!

EDGAR

Kent sa! (Kent rantre)

ALBANI

Amenn zot lekor la. Mor ou vivan. (Nob la sorti)

Zizman lesiel ki fer nou tou gagn per

Pa fer nou pitie. (ar Kent) Kent, vremem ou sa?

Move moman. Enposib akey ou

Kouma ti dwatet.

KENT

Mo finn zis vini

Pou dir mo lerwa, mo met ek senier,

Bonswar ek adie. Eski li pa la?

ALBANI

Nou'nn bliye seki bien plis enportan.

Edmon, dir kot lerwa, kot Kordelia?

(serviter amenn kadav Goneril ek Regann lor lasenn)

Get sa masak la Kent!

KENT

Ki'nn arive?

EDMON

Lamour pou Edmon fer enn touy lotla,

Apre touy limem.

ALBANI

Kouver zot figir!

EDMON

Mo bien pre pou mor me avan mo'le

Fer enn bon kiksoz. Lor vites avoy

Kikenn dan sato. Mo'nn donn enstriksion

Pou fer touy Lerwa Lir ek Kordelia.

Pa perdi letan!

ALBANI

Galoupe, ale!

EDGAR

Kisannla Senier

Finn gagn enstriksion? Kouma pou'aret li?

EDMON

Bien panse! (ar deziem ofisie) Ala, pran sa lepe la,

Donn li responsab.

EDGAR

Pa perdi letan! (deziem ofisie sorti)

EDMON

Goneril ek mwa nou finn donn li lord

Pou pandi Kordelia dan so selil,

Lerla raporte ki dan dezespwar

Li finn swiside.

ALBANI

Lesiel protez li!

Amenn Edmon andan. (serviter sarye Edmon, sorti)

(Lir, ar Kordelia dan so lebra, rantre; deziem ofisie ek lezot swiv li)

LIR

Irle plore! O dimoun leker ros!

Si mo ti'ena zot lizie, zot lagorz

Mo ti pou krak lesiel so gran plafon.

Mo tifi finn ale; li finn ale;

Li pa pou retourne. Gete zotmem!

Mo konn diferans ant mor ek vivan;

Peyna lavi la. Pret mwa enn laglas.

Si enn ti biye tas sa laglas la

Ena lavi me ...

KENT

Samem nou desten?

EDGAR

Plito lafendimonn!

ALBANI

Tonbe, kraze!

LIR

Plim la finn bouze. Li vivan. Efas

Tou larm ki mo finn plore.

KENT

Mo bon met!

LIR

Pa deranz mwa.

EDGAR

Mazeste, Erl Kent sa!

LIR

Malediksion lor zot! Tret! Asasen!

Tou parey! Ti kapav sap li. Tro tar!

Kordelia fifi, pa ale. Reste!

Ki to pe dir, gate? So lavwa dous!

Bon, trankil – enn model dan lavwa fam.

Mo finn touy sovaz ki finn pandi twa.

DEZIEM OFISIE

Vremem sa Senier.

LIR

Vre pa vre zennom?

Lontan, mo lepe ti pou rakle li;

Mo vie aster. Laz zwe nou move tour.

Mo konn ou? Lizie pa tro bon; mo kwar ...

KENT

Si Lasans kontan ek air de nam

Sakenn pe get lotla la.

LIR

Mo trouv som.

Koumadir Kent sa!

KENT

Momem Mazeste!

Ou serviter, Sir. Kot Kayous ete?

LIR

Kayous! Sa ki ti enn bon dimoun sa!

Li pa tike li. Malsans, li'nn kaykoun.

KENT

Me non, mo Senier, Kayous, momem sa.

LIR

Taler nou get sa.

KENT

Depi koumansman ou adversite

Mo ti la, koste ar ou.

LIR

Ou tro bon!

KENT

Pa bon ditou. Partou nwar, tris, trazik.

Ou de gran tifi finn komet krim nwar,

Finn mor dan dezespwar.

LIR

Mo'si mo kwar.

ALBANI

Li dan enn lot lemonn. Li enn pert-tan

Koz realite.

EDGAR

Bizen pran pasians. (enn mesaze rantre)

MESAZE

Edmon finn mor, Sir!

ALBANI

Enn bagatel sa!

Ekout mwa zot tou, ala desizion

Ki nou finn pran: Dabor, nou pou fer tou

Pou swagn nou lerwa; answit rann li tou:

Dibien, lotorite, pouvwar total.

(ar Edgar ek Kent) Pou rann zot de zot later ek zot tit

E anplis dapre merit. Tou dimoun

Pou gagne dapre merit: rekonpans

Ou pinision. Ayo, get sa douk la!

LIR

Zot finn touy mo koko. Peyna lavi.

Lisien, seval, lera ena lavi

Twa non. Zame to pa pou revini,

Zame, zame, zame, zame, zame.

Rann mwa enn servis, larg sa bouton la.

Mersi! Eh get li; get so lalev do!

Gete; ayo, gete! (li mor)

EDGAR

Li feb; Senier!

KENT

Leker, arete! Aret bate do!

EDGAR

Mo Senier!

KENT

Pa anpes so nam ale.

Li pou deteste seki rod gard li

Lor latab tortir ankor pli lontan.

EDGAR

Li'nn kit nou Senier!

KENT

Veritab mirak

Li finn kapav viv tou sa letan la!

Li ti ansirsi.

ALBANI

Met zot lekor andan. Dey zeneral

Samem lor program. (ar Kent ek Edgar) Mo de bon size,

Pran renn pouvwar e redres sosiete.

KENT

Biento mo pe fer enn long-long vwayaz;

Mo met bizen mwa, li'nn avoy mesaz.

EDGAR

Anou sarye pwa peryod difisil;

Koz koze senser, pa fer ridikil.

Bann pli vie konn plis; aster bann zennzan

Pou konn mwens mister, pou viv mwens lontan.

(Zot tou sorti dan enn mars fineb)

MENI ZENERAL   MENI TRADIKSION   LAKAZ   LAO

NOVAM 2006

RIDO FINAL