Diya, mo beti, zour to ti vini
Lor to prop sime trase par Latchmi,
Laport nou lakaz ouver so lebra
Pou akey boner kot ti ena traka.
Diya, mo beti, ler to rant kot nou
To'nn amenn ar twa boukou disik dou
Dan nou gran lakaz ki ti bien-bien vid
Parski pa ti'ena prezans enn ti gid.
Mo bien foupamal ar palab piblik
Ki pe fer lanket lor to lorizinn
Pou konn to rasinn, to lien zenetik.
Diya, mo beti, bliye zot mofinn!
Seki enportan se lamour mazik
Ki pe aroz nou ar douser lalinn.
Dan somey letan, kan mwazi lespri
Kouma verdigri pe soul so bontan;
Dan larouy lespri kan lagal feray
Pe zwe sapsiway ar nou pie toulsi;
Dan lelan dormi kan pianter zafer
Kouma lerb lanfer rod fer paradi;
Dan loder zafer kan dibilision
Pe zwe sot mouton lor fler planeter;
Napa kil parad, do kamwad, napa bes lebra,
Anou ranz bann pon, mo dalon, ar enn gro penso
Nou tras larkansiel, do matlo, kouler Samarel,
Bat sa ravann la, do beta, nou finn trouv bien lwen,
Atas tou bann bout, mo bayo, ar difil sitar,
Bouz sa leren la, do baba, Moris enn lil far.
To kone gate, depi gramaten
Mo pe grifone san tengn mo lafen.
Bann parol slogan, bann zimaz rasi
Pe fletri kolaz ar fraz konfeti.
To kone gate, lapli pe tonbe,
Pe mouy mo gete, mwazi mo papie.
Mo plim pe bave; laliann lapat mous
Pe kas mo lelan, atas mo labous.
Mo rod-rod partou enn bout lesiel ble,
Enn kwen lekleraz lor laplaz tranpe.
Zefor kalkile karot mo lalang,
Angourdi mo nam, may mwa dan vavang.
Shakti O Shakti! Demay mo lespri,
Les mo nam sante kouma'enn bagali.
Enn mo? Enn santiman? Enn mit?
Enn lamod? Ki ete lamour?
Sis let, de silab? Samem tou?
Ousa plis? Plis ki labitid
Viv ansam? De nam ki rezwenn
Dan nouvo lavi? Ousa plis?
Plis ki koudfoud Platonik,
Plis ki romans Hollywood?
Ousa enn entwision,
Enn santiman pli profon
Ki rezonnman Aristot,
Ki lozik Kartezien?
Eski li pa enn krwayans for
Ki Lamour kapav touy lamor?
Lamour se enn reyon lalinn som-som
Enn sware liver ler zetwal pe fonn;
Enn dernie bouton fler roz lor enn plant
Ki'nn fini atake par lipou blan;
Sante enn ti-pikpik frazil-frazil
Kan loraz ek zekler pe desir so nik;
Enn not dou saxofonn avan silans
Final plonz lekzistans dan ignorans;
Se sourir tris Gran Ser Silansie,
Se Gandhi ki donn lavi Zezi,
Se silans kan leker pe vibre,
Se sourir lor figir ti baba.
Lamour, vre lamour, se triyonf lavi
Lor lamor; prezans dou mo bieneme.
Site ouvriyer kouma palto nen
Lor zepol zean pe krake partou.
Laba dan sant-vil nouvo magazen
Tal so vantardiz; dan biro biznes
Modernizasion, globalizasion
Nepli konn frontier. Peyna zes do ta!
Site ouvriyer kouma'nn asmatik
Ki pa finn gagn swen pe koumans mank ler.
Laba dan sant-vil bann senier pe koz
Trwaziem milener, lespas dizital,
Rezo miltimedia, lespri-siber…
Peyna pou per beta. Dime peper.
Site ouvriyer sou anestezi
Ankor pe dormi. E! Tansion li lev brit.
Kan ler finn arive, kan finn ler pou ale
Fale pa plore ousa ris leker.
Sakenn so ler, sakenn so zour
E kan zour-ler finn arive
Poz to lakrwa anba enn pie,
Lav lame-lipie, dir mersi Lavi
Ki finn les twa gout lavi.
Tou seki koumanse enn zour bizen fini;
Mem soley galaxi kont segonn ki pase,
Gagn vizion lavenir dan profon enn trou nwar.
Pa atann to ler anpandan dan vid!
Mank lamizik? Amenn to not.
Mank armoni? Met to lakor.
Amenn sourir lor figir bann zanfan.
Ki pe pase dan liniver?
Kikenn kapav dir?
Eski partou mem zafer
Kouma lor Later?
Eski lager san pider
Polie latmosfer?
Eski gourmandiz feros
Ranpli detrwa pos?
Eski pouvwar labraget
Fer dimounn-bebet?
E si Bondie ti enn fam… !
Kikfwa Bondie li enn fam
Ki'nn fer Later lekontrer
Pou lezot aprann.
Enn swar ler soley kouse
Mo ti gagn bien per.
Si mo soley kous enn kout sek
Ki pou arive?
Ki pou ariv mo bieneme,
Ki pou ariv mo bann zanfan,
Mo Ti-Bout, bann poem pa'nkor ekrir,
bann sante pa konn sante,
ki pou ariv mwa?
…mo transpir gro telman mo per…
Aster Sennyer mo nepli per;
Li bet gagn per kan Neseser
Apel mwa dan lot liniver
Mem si nanye gout tou kouler.
Mem si koumadir mwa mo ti'enn ate
- Mo'nn deza konn sa -
Ler mo ti zwenn twa Beatris-Shakti
- Lespri transpire -
Dekouver to nam, fer lamour ar twa
- Angst chombo mo trip -
Retrouv kreasion dan sak gout frison,
Pran sime frengan ver lasours sakre …
Mem si koumadir mo ti enn ate
Akoz nou lamour Beatris-Shakti
Mo ti pou envant Bondie Kreater,
Ranz enn katedral dan limaziner,
Eple imortel pou ki twa ek mwa
Zame separe, Beatris-Shakti.
Enn gramaten toufe dan brouyar nwar
Kot mo lafnet li ponn so dezespwar;
So lavwa kontsezon degrengole
Piktet pe kraz lor later pel-pele.
Zwazo lagign ris to kales!
Kifer to kas somey pares?
Soley napa ankor leve,
Kifer dimoun bizen leve?
Zordi soley pa pou leve,
So lekilib finn savire;
Dife ranpli dan lorizon,
De gran fouka finn pez bouton.
2
Li finn tonbe laklos fele midi;
So son lamok kouma enn fri fletri,
So son fele kouma enn vie goble
Kas zorey ar lamizik desire.
Laklos lagign fou mwa lape!
Ar to lanzelis kabose
To finn fer soley al kasiet
Dan lonbraz skelet enn niaz tret.
Zordi soley pa pou leve,
So lekilib finn savire;
Dife ranpli dan lorizon,
De gran fouka finn pez bouton.
3
Bann zetwal anpwazone pe grene
Kouma lapli konfeti ver kraze;
Enn ronfleman leral finn sap lor kal,
Partou-partou, tou finn vinn bien golmal.
Zetwal lagign, grate ale!
Zot pa trouve zot pe fane?
Zot zemisman kouma lamor
Pe fer lalinn kasiet lekor.
Zordi soley pa pou leve,
So lekilib finn savire;
Dife ranpli dan lorizon,
De gran fouka finn pez bouton.
Montagn Morn kouma enn koutpwen zean
Taye par letan, lapli ek divan;
Montagn Morn, gardien Losean Endien
Depi pli lontan ki letan ansien;
Montagn Morn, zanfan tourdisman dife
Ki ti leve ler later eklate;
Montagn Morn, Montagn Morn dir mwa kifer,
Twa ki enn lien ant lesiel ek later,
To lizie fier-foutan pe trakase,
To fron frengan pe ramas-ramase?
Eski to pe pans letan bien lontan
Kan vant later ti pe pet ouragan
Labrez-laflam dan tourdisman lasann;
Kan dan enn gran lelan later ti fann
Pou donn nesans, dan enn gran konvilsion,
Enn kreasion atraver destriksion?
Eski to pe pans sa ti Afriken
Ki enn zour, plen ar so lavi lisien
Lor to latet oten ti rod lespwar
Ki ti fini anba dan dezespwar?
Montagn Morn, gardien Losean Endien,
Montagn Morn, zanfan letan ansien,
Kifer to fron pe ramas-ramase,
Kifer to lizie gayar pe ferme?
Eski se sivilizasion beton
Ki pe pouse lor enn tapi goudron
Lor to vant tay-taye, martirize
Ki fer to figir paret trakase?
Koze mo manm! Fer mwa trouv kler mo frer!
Twa ki enn lien ant lesiel ek later!
Eski parski pirog vie Ton Gaspar
Enn swar siklonn ti may dan marenwar?
Eski parski fizi gran misie la
Enn zour kot to lipie ti fer fraka?
Eski parski lao dan lesiel gri
To santi gran boulversman pe vini
Ki to fron frengan ramas-ramase,
Ki to lizie gayar pe trakase,
Ki to figir miskle pe kontrakte?
Koze mo manm! Dir ki to pe panse!
Montagn Morn, gardien Losean Endien,
Kifer ansilans to pe fixe lwen?
Koumadir to trouv kiksoz pa normal?
Koumadir enn zafer bien golmal
Pe boulvers lekilib partou kote?
Koumadir mem dilo pe pran dife?
Ki to dir? Explozion pe bril partou?
Bann mons lasie pe kras dife lor tou?
Ti pwason rouz ek payanke finn mor?
Mo pa pe tann twa, koz enpe pli for.
Montagn Morn, lien ant lesiel ek later,
Dir mwa, dir mwa vit depi to oter
Ki pe pase laba dan lorizon.
Kifer laba bann gran-gran explozion
Pe avoy zegwiy envizib lor nou,
Pe avoy lasann envizib lor nou,
Pe karboniz bann pwason, bann zwazo,
Bann zanfan koray, bann fler-zanimo?
Montagn Morn, gardien Losean Endien,
Mo pe ale, ekout mo parol bien.
Montagn Morn, kouma enn koutpwen zean
Taye par letan, lapli ek divan,
Dir bann zanfan ki pou vinn apre mwa
Ki bann inosan dan enn gran fraka
Ti manz lapousier
Petri dan pwazon;
Ki bann salo metalik
Finn devor lekzistans,
Finn aval lavenir
Bann pwason rouz,
Bann payanke,
Bann zanfan koray,
Bann fler-zanimo
Pou konstrir zot lanpir
Ar disan bann imen.
Dan zarden soumaren vinn ar mwa!
Nou pran ben minwi dan nirvana,
Anba parasol koray fleri
Nou get pwason tou kouler danse,
Bann alg alert bouz-bouz zot leren,
Bann omar ek seval akwatik
Fer zimnastik ar konper mourgat,
Katover, krab-karle, kapitenn
Ansam fer koustik oralanti.
Pa bizen tike, vini gate!
Vinn ar mwa gate, napa tike!
Dan zarden soumaren mo lespri
Nou promne dan lonbraz enn lare
- Vantilater dan lesiel ble -
Divan nou bann dofen dan enn serk
Transparan-kolorye-eklere
Pou fer pirwet oralanti.
Reken ar lasenn lor dan likou
Ler nou pase pou fer gardavou
Dan mo paradi manti-manti.
Dan zarden soumaren vinn ar mwa!
Pou tidezene tomat zean
Dan benitie dantle-nakre
Lor ledo enn torti milener.
Bekinn, dorat ar tabliye blan,
Sakresien ar so tok kwizinie
Pou okip nou konfor ek plezir,
Bann oursen mov ar zot gran labarb
Lef-rayt pou vey nou sekirite.
Pa bizen tike, vini gate!
Dan zarden soumaren mo lespri
Fabrike ar limazinasion,
Trike pou kasiet tou bann konfli,
Kapav repoze dan nirvana.
Me nirvana limazinasion
Li kourt kouma enn zetwal filant.
Sove mo gate! Realite
Akout bom pe eklat zarden la.
Reken lasie finn fann so pikan.
Zarden lespwar finn vinn simitier.
Kan berze nepli protez annyo,
e sadou pe fer krim dan berso;
kan lekol napa donn lekleraz
me plonz zanfan dan pit kafouyaz;
kan legliz napa konn gid nou pa
kaise belona do koko, kaise belona?
Kan lerwa Salomon divage
e Rachel so plore res mouye;
kan Noe so rado pran dilo
e Zozef pe desir so palto;
kan Aya finn fini vinn pagla
kaise belona do koko, kaise belona?
Kan progre met kostim roupi-sou,
devlopman dan lesiel pe pers trou;
kan sikse kas pake nikleer
e viktwar pe beni nou maler;
kan pouvwar dan lame bachara
kaise belona do koko, kaise belona?
Kan servi Zezikri pou modi,
souy malang ar sari Dropadi;
kan alim sanbrani ipokrit,
kan partaz parrsadi pou fer kit,
kan sakre finn nwaye dan paysa
kaise belona do koko, kaise belona?
Mo ti matlo,
souy to lizie mo ti koko!
Anou ansam travers aswar,
obliz soley lev so latet
mem nou kone li pou'al kouse.
Ayo matlo,
To papa finn ramas maler,
amenn lakaz donn to mama;
dan so dile to pov mama
san li kone finn les maler
ranz nik amer, touy to boner.
Mo ti matlo,
souy to lizie mo ti koko!
Anou ansam travers aswar,
obliz soley lev so latet
mem nou kone li pou'al kouse.
Ayo matlo,
To granpapa so granpapa
ti bril karo, ti bril danbwa;
ti sem disab dan plantasion,
dan lesiel ble ti kras pwazon.
Aster to mank respirasion.
Mo ti matlo,
souy to lizie mo ti koko!
Anou ansam travers aswar,
obliz soley lev so latet
mem nou kone li pou'al kouse.
Ayo matlo,
to tonton ti enn gran saser
ki ti servi so konesans
pou efas net tou diferans,
kraz lopital ek dispanser.
Aster peyna ners pou swagn twa.
Mo ti matlo,
souy to lizie mo ti koko!
Anou ansam travers aswar,
obliz soley lev so latet
mem nou kone li pou'al kouse.
Ayo matlo,
To lizie dir to pa kone
ki to ete, ki bizen fer,
kot pou ale, kifer to per.
Mo pov matlo, bann gran peto
finn deside to enn zero.
Mo ti matlo,
souy to lizie mo ti koko!
Anou ansam travers aswar,
obliz soley lev so latet
mem nou kone li pou'al kouse.
Lisou, soufler, gro pima ver,
zariko tann, ti pima ver,
margoz, lalo, patol, zwagnon,
poul vakabon samem ki bon.
Poul vakabon, poul liberte.
Poul vakabon, poul liberte.
Globalisons, globalisez
global, global partou donn bal.
Ouver laport, lafnet, lenpos
les Dolar globaliz to pos;
mont lor lili, tengn lalimier
les meriken bwar to labier;
aprann to nouvo rol par ker,
sirtou pa sant vie sante yer.
Lisou, soufler, gro pima ver,
zariko tann, ti pima ver,
margoz, lalo, patol, zwagnon,
poul vakabon samem ki bon.
Poul vakabon, poul liberte.
Poul vakabon, poul liberte.
Marse mondial mondialize,
marse global globalize.
Nou tou egal divan marse
mondialize, globalize.
Bliye to vie tonel sousou,
mo dir twa li pa vo enn sou;
aprann to nouvo rol par ker,
sirtou pa sant vie sante yer.
Lisou, soufler, gro pima ver,
zariko tann, ti pima ver,
margoz, lalo, patol, zwagnon,
poul vakabon samem ki bon.
Poul vakabon, poul liberte.
Poul vakabon, poul liberte.
Pa kwar mo lespri aryere!
Mo kontan rok ek jaz osi,
Mo gourou li Noam Chomsky.
Olie nou tou viv mem parey
mo prefer net diversite,
pa'le dime kouma lavey.
Mo pa pou aprann rol par ker,
me mo pou sant vie sante yer.
Lisou, soufler, gro pima ver,
zariko tann, ti pima ver,
margoz, lalo, patol, zwagnon,
poul vakabon samem ki bon.
Poul vakabon, poul liberte.
Poul vakabon, poul liberte.
Enn gravie rant dan mo soulie,
marse pa pe kapav marse;
dilo pe rant dan mo sapo,
mo lespri pe koul dan dalo.
Kan mo ti zenn mo ti kriye;
kriye for pou lesiel tande:
"Rann mwa mo Diego! Degaze;
rann mwa mo Diego!"
Zordi mo'nn konpran do matlo,
zordi mo'nn konpran:
"Gard Diego, me donn enn pitay!
Si to'le plis, donn twa Moris.
Mo donn twa tou, nek donn pitay!
Mo donn twa tou, nek donn pitay!
Mo donn twa tou, nek donn pitay!"
Enn gravie rant dan mo soulie,
marse pa pe kapav marse;
dilo pe rant dan mo sapo,
mo lespri pe koul dan dalo.
Lontan-lontan, ler mo ti zenn
- pa kwar mo ti pe fer enn senn -
mo ti kritik katorz fami
ti pe fer mari,
ti pe fer mari do matlo
ar mo bann dalon.
Aster mo konpran do matlo!
Bizen al dodo ar Dodo.
Les mo dodo ar mo Dodo!
Les mo dodo ar mo Dodo!
Les mo dodo ar mo Dodo!
Enn gravie rant dan mo soulie,
marse pa pe kapav marse;
dilo pe rant dan mo sapo,
mo lespri pe koul dan dalo.
Ena mil-an kan mo ti zenn
- pa kwar mo ti pe kas enn yenn -
mo dir bann zenn koz natirel,
aret koz barok.
Aret koz nenport do matlo,
aret koz barok.
Aster mo konpran, bizen koz
Esperannto ek Volapouk,
Esperannto ek Volapouk,
Esperannto ek Volapouk
Esperannto ek Volapouk .....
(Zwiye 2002)
Ti-lapli finn pe tonbe
Kouma enn pense lapoud
Kanz lor later pares.
Labriz gagn febles dan fours
Pie-zak, larg lekor, tonbe.
Lao dan lesiel, soley
Gagn fre, met triko niaz gri.
Tou normal, normal, normal;
Anplas pas bag ar anplas;
Peyna friksion, peyna tansion;
Nanye pa bouze, preske.
Lonbraz rod so silwet,
Fey sek sey plane, tonbe,
Abba!
Misk finn vinn mou, sperm leze,
Kolonn vertebral dir,
Disan lour.
Bann baba pares mor dan vant mama
Ki pe vers dile lor later pares;
Leyet pe servi pou abiy divan.
Bann baba anfen finn aret plore.
Oralanti zegwi revey
Trenn so lipie
Ziska dime gramaten
Pou al priye soley.
Dan kler-nwar, lor enn
Difil razwar
Zegwi revey finn bloke;
Tou finn aret sek
Ant nanye ek nanye, koumadir letan
Finn gagn sok poler.
Sirzele, an-ekilib parfe
Lor nanye-ditou,
Letan pe atann
Nouvo souf kreasion
Ki pou dekonzel istwar.
Pe atann mirak soley.
II
Lalev later fann-fann
Pe toufe ar so prop lapousier
Kouma goudri gouni lamoniak
Ki pe sof saler anpwazone.
Enn niaz nwar finn desann;
Kankrela gayar partou
Enstal lantenn pou kapte niouz;
Niouz marday, trikmandaz;
Niouz met for gagn for;
Niouz kouto mousana.
Sef kankrela enspekte desarz sek,
Fouy partou. So gran lekor
Listre kouma serkey,
So ti-latet groser so lizie
Rode, rode, rode
Dan kreasion anrwinn
Enn gout limidite.
Abba! Partou sek.
Lemonn finn vinn kramkram.
Lapousier lavi pe trene
Par ti-ta lor trotwar defonse
Dan lavil fantom.
Lonbraz anba pie desese
Pe transpir sek.
Oxizenn finn gagn lopresion;
Poumon esofe finn aplati;
Leral kouma loraz
Pe bonbard lorizon.
Bizen kas ros pou tir dilo!
III
Tanpet elektrik pe alim lesiel violet,
Kolizion niaz pe sakouy planet,
Azenou later dimann pardon.
Enn gout freser tom lor tawa so,
Fonn. De gout; trwa, kat, senk.
Lavaper monte kouma lafime lansan,
Oxizenn rekoumans respire.
Dilo Kilimannjaro
Amenn freser dan dezer,
Sikann lerb patiraz,
Badinn ar bourzon nouvo.
Me bien vit, rasazie, angorze
Later rann dilo Kilimannjaro
Ki devor fertilite,
Derasinn bann pie,
Tal kataplas labou
Ziska dan vant lamer.
Bizen pous niaz, bar dilo,
Les soley resof later.
IV
Tourbiyon mouye sakouy bann pie;
Feyaz desire, voltize,
Al kol lor montagn.
Semans fane,
Rod so nouvo nik,
Atann disab poze,
Atann dilo vinn kler
Pou kapav rekoumans lapes.
V
Soley, dilo, divan
Finn sign enn promes lekilib
Pou permet varyete enfini fleri.
Pou komie letan?
Kawnselia beti
Mo ler finn vini.
Non pa plore!
Seki bizen arive bizen arive.
Tomem mo temwen
Kan lezot ziz mwa.
Pou ena kestion,
Akizasion,
Lopinion pour,
Lopinion kont.
Twa to pou la pou dir zot
Seki twa to kone,
Seki lezot pa kone kikfwa,
Seki lezot pa anvi kone.
Ena pou dir "Hamlet ti enn kriminel,
Enn pouritir, enn enstab, enn feb."
Enn-de pou dir "Ti enn bon dimoun!"
Laplipar pa pou dir nanye,
Pou zis swiv seki pli for.
Orfelia ek mwa
Finn toultan kwar
Dan lamour ek liberte;
Dan lamour ek liberte
Nou ti anvi to vini
Pou grandi lamour ek liberte.
Malsans! Lamour ek liberte
Pa finn permet mwa
Okip twa kouma mo ti anvi.
Li vre mo ti ed mo mama
Al dormi dan lebra Bondie.
Zezi pardonn mwa si mo ti dan lerer.
Me mo pa kwar.
Lamour ek liberte ti dikte mwa mo devwar.
To pe ekout mwa Kawnselia?
To granmer ti kondane.
Lamor dan so ka ti enn liberasion.
Soufrans enfernal ti pe trangle so nam.
Soufrans obligatwar se enn pese kont nou lekor;
Akoz nou kwar lekor pa konte
Nou viole, tortire, masakre.
Nou bizen nou lekor pou nou dir
Splander lamour.
Beti,
To mama ek mwa nou ti desid
Pou viv nou lamour dan liberte;
Dan liberte nou finn viv nou lamour;
Dan liberte ek lamour
Nou'le to grandi pou viv to lamour dan liberte.
Pa get mwa ar lizie tris.
Deryer baro, lor lili lopital prizon
Mo pli lib, pli ere
Ki ziz ek so gard-prizon.
Mo finn konn veritab lamour,
Pli gran kado nou Senier Zezi-Kri.
Kan enn zour to zanfan -
Biolozik, adoptif
Pa fer diferans-
Kan enn zour zot dimann twa
Koz lor Granpapa Hamlet
Nek dir zot, dir zot...
Zanfan pa senbol
Virilite, fertilite, prosperite;
Zanfan pa lasirans vieyes, sekirite sosial;
Enn zanfan se lavenir limanite,
Garanti eternel
Lamour ek Liberte.
Dir zot...
Ala seki mo ete
Mo Kwar!
Kan granper so granper enn zour ti debarke
Li ti met dan later enn lagren so vilaz.
So granper ti dir li gard lespri so vilaz
Vivan; pa les letan efas tras milener.
Later la ti fertil; lagren la vit zerme;
Lor vites plant vinn pie, pie donn fri, fri vinn pie.
Bann lezot imigran, sakenn dan so ti-kwen
Fouy enn trou dan later, poz semans so vilaz.
Lor vites kot gete varyete fey ek fler
Dres latet ver lesiel, tal douser lor later.
Bann zwazo tou kouler gout bann fri parfime,
Bann divan mouvmante krwaz semans natirel.
Lespri tou bann vilaz Lerop-Lafrik-Lazi
Finn pran nouvo nesans dan enn nouvo dekor.
Bann diferan rasinn may-maye dan later,
Bann diferan feyaz may-maye dan lezer.
Se dan sa dekor la ki Tizan ti grandi.
So papa, so mama kouma tou bon krwayan
Ti respe tradision, konn prezerv konvansion,
Konn par ker ki sime ki amenn paradi.
Tizan enn bon zanfan, li ekout so paran
Me li pa tro konpran tou seki zot dir li.
Ler li zwe ar so kok zot fou li enn kalot,
Li bizen dan pese rod zwisans soliter.
So paran finn dir li fale pa gat nasion
Me kifer ti-garson so vwazinn lot nasion
Resanble so papa ? E kifer so ti-ser...
Difisil pou konpran bann zafer gran dimoun .
Kot Madam Robinnsonn li ti aprann vinn zom
Me parol so paran toultan kas so lelan.
Sakenn dan so ti-kwen pe aroz so ti-pie
Koumadir pie lotla zame ti ekziste.
Letansa tou bann pie ankor plis may-maye
Pe prodwir nouvo fri, boukou fri gat-nasion.
Zoli fri mo dir ou, foupamal gat-nasion,
Seki plis enportan pourvi pa kont-sezon.
Ler Tizan vinn pli gran so paran avoy li
Gran kolez gat-nasion. Foupamal gat-nasion
Pourvi ki piti la kas pake dan lavi,
Gagn gran sertifika, fer loner gran fami.
Ler Tizan koumans kwar li pa kouma lezot
Zot fer renionn-fami pou met li dan so plas,
Menas pou ras so kas, modi li, rezet li,
Tank li pa azenou, dimann fami pardon.
Prezidan, komiser, sef-minis, depite
Zot tou pe sant anker fale pa melanze,
Bizen gard disan pir, anpes fer malelve,
Separ bien bann rasinn, anpes fey melanze.
Sakenn al kot so pie, fizi dan so lame
Pou prezerv valer sir, refer virzinite...
Me otour pie sakre touf brousay finn pouse
Ki anpes zot trouve ki bann pie finn sanze.
Dan tousa pa kone ki finn ariv Tizan.
Dernie ler mo tann dir finn fer met li lazil
Pou protez paradi kont bann fri, kont bann fler,
Kont zwazo pitasie, kont divan malelve.
Zenes ena rezon.
Bizen chombo lavi
Ar de lebra, ar lekor net,
Ar nou nam.
Tro boukou zaza dan ler,
Tro boukou apranti-bondie
Pe ekrir nouvo-ansien komannman
Ar koulou rouye lor lardwaz kase;
Pe rabas filozofi-dis-reye-vie-gramofonn;
Pe deroul konesans fixe lor papie twalet.
Eski zot ti ne vie?
Zot ti santi frison zenes anfler?
Zame enn sourir ti anpes zot dormi?
Zame de lizie ti fer zot viv dan rev?
Zame dezir ek plezir
Ti ekrir lamour
Dan gramer, diksioner ek ansiklopedi
Zot lekzistans beni?
Eski dan vid Zezi ti ofer so lekor?
Zenes ena rezon
Pa les fer-sa-pa-fer-sa
Kas zot konte, gat zot kara;
Pa les nenport kabos zot rev,
Met rans dan gardmanze,
Gonaz dan lapriyer.
Zenes ena rezon
Selebre bote zot lekor,
Selebre lamour ar zot lekor,
Dir mersi Bondie
Ar sak atom zot lekzistans.
Zenes p'ena rezon
Kan zot bles zot lekor ar sereng,
Kan zot les sanpion prezize
Tale, kan zot pa anpes
Lafime touf gete.
Zot antor kan zot pran lavi
Pou lamone kontan.
Sak soley ki leve
Li ena so prop bote;
Sak zwazo ki sante
Ena so prop dinite;
Sak gramaten amenn so prop parfen.
Vini zanfan, nou trap lame,
Nou fer laronn, nou sant anker:
Nou kontan Twa lavi-lamour.
Lor larout later
Ant lamer ek simitier
Mo'nn rod mo lekilib.
Lor lapis koray,
Lor santie grabo,
Lor larout koltar
Ki fonn dan soley
Mo'nn rod mo lekilib.
Lor lapis fleri
Borde ar fouzer,
Dan douser kouler parfime,
Senier mo ti perdi
Mo ti-parapli.
Lapli frete, soley griye,
Retresi mo inosans,
Deses mo lesperans.
Lapousier lor sime
Bous mo lizie;
Koltar gransime
Kol mo lipie;
Trip sere, lagorz amare
Mo rode, rode, rode.
Lor larout later,
Ant lamer ek simitier,
Enn Larkansiel,
Parapli Bondie,
Enn zour vinn dir mwa
Ki kote bizen gete,
Ki kote bizen rode.
Ler somey kase,
La kot mo lipie,
Mo ti-parapli
Gayar pe get mwa,
Pli gayar ki yer.
Frete lapli, griye soley
Aster nepli fer mwa tranble.
Mo finn regagn mo lekilib
Grasa mo ti-parapli.
Mo aryer-granper anba so pie mang
Ti kontan kas poz ler soley lete
Ar laraz Desam bril Montagn Signo.
Mo aryer-granper anba so pie mang
Ti kontan partaz ar zanfan vwazen
Douser mezon-rouz, parfen dofine.
Ler li ti'ankor zenn mo aryer-granper
Ti met dan later detrwa loyo mang,
Rod e trouv letan pou koz-koz ar zot.
Bann vwazen riye, zot dir li toktok,
So koko pike. Ar balti beton
Zot swazir pou konstrir zot anbision.
Bolom la touzour anba so pie mang.
Bann vwazen pase, zot dir li ere,
Li ena lasans. Li ena lasans?
eh matlo anou lev nou ver
bwar lasante lamitie ek lamour
eh gate anou lev nou ver
pou selebre fler tou kouler
si enn zour lamitie ek lamour
tengn dan bobes lalanp nou lakour
samem zour mo pou bes mo popier
samem zour mo pou bes mo popier
eh matlo anou lev nou ver
bwar lasante nou frer, nou ser
eh gate anou lev nou ver
pou selebre lamour ek lamitie
si enn zour violans ek laenn
tengn nou diya, plonz tou dan nwar
samem zour mo pou bes mo popier
samem zour mo pou bes mo popier
eh matlo anou lev nou ver
bwar lasante zwazo tou kouler
eh gate anou lev nou ver
pou selebre lespwar ek boner
si enn zour tilespri ek mesanste
nway lalimier, plonz tou dan trou
samem zour mo pou bes mo popier
samem zour mo pou bes mo popier
Pa dir mwa sant enn sante fos
Repet mo ki zis lor lalev
Fraz ipokrit aprann par ker
Ler ek parol artifisiel
Pa dir mwa sant sante forse
Pa dir mwa fier enn enn bout latwal
Kouler ki santi ipokrit
Ki fabrike san emosion
Ki flote akoz ki'afer
Pa dir mwa pans panse forse
Pa dir mwa lwayal ar enn mo
Ousa reper zeografik
Kot nenport ki bebet feros
Lib pou fer annyo pas mizer
Pa dir mwa koz koze nenport
Pa dir mwa priye enn bout ros
Swiv to sistem lizie ferme
Gob bann lalwa letan margoz
Ki ferm mo nam dan enn prizon
Pa dir mwa sant sante forse
Mwa mo pou sant vilaz-lakaz
Aring-bouring dan lakrwaze
Lamour onet, lamitie vre
E finalman Gran Lalimier
Pa dir mwa sant sante forse
Li Bizen Nou Kouma Nou Bizen Li
Emosion-Lentelizans Siprem
Dan sant so explozion-kreasion
Ti met lentelizans-emosion
Pou ki twa ek mwa, mo lamour,
Plizier miliar lane plitar
Kapav mizir lespas-letan
E dekouver nou Kreater,
Koumansman san koumansman.
Li bizen nou kouma nou bizen Li.
Neandertal ti kwar nou tann dir
Ki apre lamor ena lavi
Sapiens-sapiens parey nou tann dir
Akoz sa nou de, mo lamour,
Plizier milie lane apre
Kapav mizir lespas-letan
E dekouver nou Kreater,
Koumansman san koumansman.
Li bizen nou kouma nou bizen Li.
To kwar zis isi otour Soley
Ena santiman entelizan
Ki selebre grander So Lamour?
Pa kwar zis nou de, mo lamour,
Dan imansite liniver
Kapav mizir lespas-letan
E dekouver nou Kreater,
Koumansman san koumansman.
Li bizen nou kouma nou bizen Li.
Tou zanfan eksite, zot pe pans zot kado.
Depi soley leve ziska zot al dormi
Zot nek pans Bonom Noel ki pou pas zis minwi.
Bonom Noel, Bonom Noel pa bliye mo kado;
Bonom Noel, Bonom Noel mo'le enn mekano.
Mo finn bros mo soulie, li anba mo lili.
Bonom Noel pa bliye mo'nn dimann enn fizi,
Enn loto fer rali, enn avion anvole.
Bonom Noel pa bliye mo'nn dimann enn poupe,
Enn poupe ki koze, enn bwat zouzou menaz.
Bonom Noel, Bonom Noel pa bliye mo lakaz.
Laba kot laboutik zot nene lor vitrinn;
Dan enn soukoup volant zot lespri lor lalinn;
Laba kot pie sapen zot lizie pa bate;
Enn poupe mars ar pil pe dir zot namaste.
Bonom Noel, Bonom Noel pa bliye mo kado;
Bonom Noel, Bonom Noel mo'le enn mekano.
Mo finn bros mo soulie, li anba mo lili.
Bonom Noel pa bliye mo'nn dimann enn fizi,
Enn loto fer rali, enn avion anvole.
Bonom Noel pa bliye mo'nn dimann enn poupe,
Enn poupe ki koze, enn bwat zouzou menaz.
Bonom Noel, Bonom Noel pa bliye mo lakaz.
Bann paran trouv bien drol bann zanfan pa pe fen;
Bann rev zoli sirpriz finn fer zot vant bien plen;
Zot limazinasion finn koup zot lapeti;
Aswar mem finn fer tar zot pa ole dormi.
Bonom Noel, Bonom Noel pa bliye mo kado;
Bonom Noel, Bonom Noel mo'le enn mekano.
Mo finn bros mo soulie, li anba mo lili.
Bonom Noel pa bliye mo'nn dimann enn fizi,
Enn loto fer rali, enn avion anvole.
Bonom Noel pa bliye mo'nn dimann enn poupe,
Enn poupe ki koze, enn bwat zouzou menaz.
Bonom Noel, Bonom Noel pa bliye mo lakaz.
Bann zanfan finn tir plan pou fer sanblan dormi,
May Bonom Noel anplen ler li vini minwi;
Me ler minwi sone bann zanfan pe reve:
Otour enn pie sapen zot pe sant zot sante.
Bonom Noel, Bonom Noel pa bliye mo kado;
Bonom Noel, Bonom Noel mo'le enn mekano.
Mo finn bros mo soulie, li anba mo lili.
Bonom Noel pa bliye mo'nn dimann enn fizi,
Enn loto fer rali, enn avion anvole.
Bonom Noel pa bliye mo'nn dimann enn poupe,
Enn poupe ki koze, enn bwat zouzou menaz.
Bonom Noel, Bonom Noel pa bliye mo lakaz.
Dan mo zarden ena enn pie,
Enn pie raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
2
Dan mo zarden ena enn pie,
Enn pie raport zanblon.
E lor mo pie ena gro-brans,
Gro-brans raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
3
Dan mo zarden ena enn pie,
Enn pie raport zanblon.
E lor mo pie ena gro-brans,
E lor gro-brans ena ti-brans,
Ti-brans raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
4
Dan mo zarden ena enn pie,
Enn pie raport zanblon.
E lor mo pie ena gro-brans,
E lor gro-brans ena ti-brans,
E lor ti-brans ena gro-grap,
Gro-grap raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
5
Dan mo zarden ena enn pie,
Enn pie raport zanblon.
E lor mo pie ena gro-brans,
E lor gro-brans ena ti-brans,
E lor ti-brans ena gro-grap,
E lor gro-grap ena ti-grap,
Ti-grap raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
6
Dan mo zarden ena enn pie,
Enn pie raport zanblon.
E lor mo pie ena gro-brans,
E lor gro-brans ena ti-brans,
E lor ti-brans ena gro-grap,
E lor gro-grap ena ti-grap,
E lor ti-grap ena bann fler,
Bann fler raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
7
Dan mo zarden ena enn pie,
Enn pie raport zanblon.
E lor mo pie ena gro-brans,
E lor gro-brans ena ti-brans,
E lor ti-brans ena gro-grap,
E lor gro-grap ena ti-grap,
E lor ti-grap ena bann fler,
E dan bann fler ena lagren,
Lagren raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
8
Dan mo zarden ena enn pie,
Enn pie raport zanblon.
E lor mo pie ena gro-brans,
E lor gro-brans ena ti-brans,
E lor ti-brans ena gro-grap,
E lor gro-grap ena ti-grap,
E lor ti-grap ena bann fler,
E dan bann fler ena lagren,
E dan lagren ena zanblon,
Zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
You you mo pie zanblon,
Mo pie zanblon raport zanblon.
Kouler rouz flanbwayan pe apel banane,
Enn papiyon oranz dan lalimier dore
Pe kas poz lor fler zonn kot legliz Kaylason,
Pe kas poz lor fler zonn kot legliz Kaylason.
Enn bouke larkarsiel do mama,
Enn bouke larkansiel;
Enn bouke larkarsiel do mama,
Enn bouke larkansiel.
Zis pou twa,
Zis pou twa.
2
Enn seren-dikap zonn lor pie filao ver
Laba dan lesiel ble pe kontanple lamer,
Lamer ki finn marye laba ar ble fonse,
Lamer ki finn marye laba ar ble fonse.
Enn bouke larkarsiel do mama,
Enn bouke larkansiel;
Enn bouke larkarsiel do mama,
Enn bouke larkansiel.
Zis pou twa,
Zis pou twa.
3
Soley finn al dormi dan dilo endigo,
Lesiel finn vinn violet, li finn sanz so palto,
Bann zetwal pe briye, tou zanfan al dodo,
Bann zetwal pe briye, tou zanfan al dodo.
Enn bouke larkarsiel do mama,
Enn bouke larkansiel;
Enn bouke larkarsiel do mama,
Enn bouke larkansiel.
Zis pou twa,
Zis pou twa.
So varis dan mole parfwa fer li bwate,
So lekor perdi form finn pran form larg-large,
So poutou seve nwar rey-reye ar bren blan,
Sa fam la bien lontan finn perdi so ven-tan.
So lizie finn ize ar routinn san pasion,
So lalev fatige ar lamour kont sezon,
So lekor finn kraze ar refren kontretan,
Sa fam la finn perdi so ven-tan bien lontan.
So lespri bien souvan lor beki labitid,
Lor beki tradision parfwa li bien rizid,
So desten finn fixe, li nek pans so zanfan,
Sa fam la so ven-tan finn perdi bien lontan.
Me parfwa lor beki li perdi lekilib,
Li anvol dan lavi kouma enn zwazo lib,
Santiman transparan eklat kouma volkan.
Mo lebra antour li, mo retrouv so ven-tan.
Depi bien-bien lontan li pa ena ven-tan,
Nou lamour azordi nepli kouma avan.
Li finn travers letan dan bon-tan, move-tan
Me pou mwa touletan li pou ena ven-tan.
Si to pa la enn zour gate,
Si to bizen kit mwa ale,
Mosad pou ranz enn nik kot nou,
Fad-fad pou rant dan gardmanze,
Si to pa la enn zour gate.
Si zour la enn zour arive
Ler to soley pou al kouse
Meg-meg pou rant dan nou lakaz,
Eg-eg pou tas dan nou sime,
Si zour la enn zour arive.
Si to pa la enn zour gate,
Si zour la enn zour arive,
Mem to soley aret leve,
Li li pou la toultan gate,
Limem fer nou soley leve.
Kan sa zour la pou arive,
Mem mo tousel pa trakase,
Nwar-nwar pou rod fer so vantar,
Pa trakase, Li li pou la,
Limem fer nou soley leve.
I
Dan lizie kler mo bieneme mo kontanple to lalimier,
Dan transparans so lizie kler mo plonz mo nam dan profonder;
Dan profonder so transparans mo rod partou to lalimier
Me transparans so lizie kler li laparans to lalimier.
II
Dan sourir kler mo de zanfan mo rod konpran tou to grander;
Dan inosans zot sourir kler mo plonz mo nam pou dekouver
Kot lenerzi to lalimier pran so nesans dan liniver
Me inosans zot sourir kler li laparans to lalimier.
III
Dan lesiel kler mo get soley pou apresie to lalimier,
Dan so pwisans enkandesan mo plonz mo nam pou rod trouv kler;
So lalimier enkandesan bril mo lizie, tengn lalimier
Pwisans soley li laparans vre lalimier nou liniver.
IV
Dan sante kler zwazo kouler mo sey atrap to lalimier;
Dan rezonans zot sante kler mo plonz mo nam pou sey trouv kler;
Dan lalimier zot rezonans mo rod partou tras to grander
Me rezonans zwazo kouler li laparans to lalimier.
V
Dan parfen kler bann fri ek fler mo sey mazinn tou to grander;
Dan lekzistans zot parfen kler mo plonz mo nam dan profonder;
Dan profonder zot lekzistans mo sey tchombo to lalimier
Me lekzistans zot parfen kler li laparans to lalimier.
VI
Pardon Senier, dan tousala mo pa finn trouv to lalimier.
To lalimier li ti lamem, me mo lizie pa ti trouv kler.
To tousala, to plis ki sa. Pou konpran sa bizen leker.
Bizen senser pou dekouver vre lalimier nou liniver.
Poz to lalev lor mo poem
Fer mo sante vinn imortel,
Poz to lamour lor mo lavi
Fer mo lavi vinn eternel.
Dimoun partou pe boufonn mwa,
Zot dir koumsa enn fouka sa;
Zot pa konpran ki dan enn fler
Mo kapav trouv to sourir kler.
Poz to lalev lor mo poem
Fer mo sante vinn imortel,
Poz to lamour lor mo lavi
Fer mo lavi vinn eternel.
Dimoun partou zot tro serye,
Zot pa'le kwar dan lesiel ble
Ler soley dou fann lalimier
Mo kapav tann to lavwa kler.
Poz to lalev lor mo poem
Fer mo sante vinn imortel,
Poz to lamour lor mo lavi
Fer mo lavi vinn eternel.
Dimoun partou zot lespri lour;
Pa gagn letan pou pans lamour.
Zot riy foutan kan zot tann dir
Mo pran letan pou mo ekrir.
Poz to lalev lor mo poem
Fer mo sante vinn imortel,
Poz to lamour lor mo lavi
Fer mo lavi vinn eternel.
Zot riy foutan kan zot tann dir
Mo pran letan pou mo ekrir
Ar mo onet mo santiman
Ki bourzone mem dan koudvan.
Poz to lalev lor mo poem
Fer mo sante vinn imortel,
Poz to lamour lor mo lavi
Fer mo lavi vinn eternel.
Dimoun partou pe fer erer,
Poem damour li neseser
Parski lamour li eternel,
Limem fer nou vinn imortel.
Poz to lalev lor mo poem
Fer mo sante vinn imortel,
Poz to lamour lor mo lavi
Fer mo lavi vinn eternel.
Lentelizans maskilen,
sofe, bate, tourne
dan laforz Lisifer-Belzeboul;
maskilen sengilie
koule dan beton-arme,
miskle ar lasie
ki koupe-transe kouma sizo-frwa,
finn arm destine ar pwisans kanon,
finn sof fourno eternel
ar radiasion nikleer.
Lentelizans maskilen sengilie
ar rezonnman frwa mizir lapeti,
kalkil so profi, grat ledo maler,
gidi-gidi douler dan vant lavenir.
Lager, viol, piyaz pa ase;
aster ar ladrog li koze,
plen so pos ranpli ar dolar,
fer zenn gramaten vinn aswar.
Lentelizans maskilen sengilie!
Yoni, Yoni, desten pli divan!
Vinn donn enn koudme do beti
Pou nou ranz ansam do baba
destine feminen pliryel.
Yoni dan mo zorey ti mirmir enn sante
ki li ti aprann yer ar so ser Capulet:
'My bounty is boundless as the sea,
My love as deep; the more I give to thee
The more I have, for both are infinite.'
Letansa Cain ek Jacob pe pran, pran, pran.
Yoni yer ziska tar ti pran swen, ti pran kont
so zanfan, so bonom, so mama, so vwazen
e zordi bomaten boner li lor lipie
pe okip zanimo, patiraz ek zarden.
Letansa garson Eve pas letan pe tir plan
ki manier pou touye pou kapav sort premie.
Yoni dan Etiopi, dan Bosnia, dan Rosbwa
pe sey tengn lakoler ki pe bril bann zanfan;
pe vers so prop dile pou anpes Lisifer
ek so frer Belzeboul plonz zanfan inosans
dan lak anpwazone. Letansa Esau
pou enn ti bol lanti finn fer gran vinn piti.
Lafore Amazonn pe fonn dan lafime;
lasemine lizinn pe anpwazonn zwazo;
loto pe fim so pip dan salon nikotinn;
gran bourzwa eroinn, trafikan bal ek bom
ek dirizan mafia, granfrer politisien
pe fouy tom Lesperans ar lapel planeter …
Letansa Yoni ar so zimo Zezi-Kri
trap lame pou konsol enn mama pe plore.
Zot finn envant enn bondie
ki mars ar sab dan lame;
zot finn envant enn bondie
ki pran enn vierz touleswar.
Aster zot ena toupe
koz lape, egalite.
Zot finn envant enn bondie
ki bizen Satan pou viv;
ki bizen so prop kontrer
pou nou trouv so lalimier;
ki fer nou viv dan lanfer
pou nou envant paradi.
Aster zot ena toupe
koz enn lemonn san pese.
Zot finn envant enn bondie
ki pran braib pou donn faver;
ki anplway larme espion
pou gard kont tou nou erer;
ki pini, modi peser
san pitie, san konpasion.
Aster zot ena toupe
dimann nou respe bondie.
Enn sans Zezi ti vini pou ansengn nou liberte.