KAN VIRZINI ZWENN SO TIPOL


©Dev Virahsawmy 2008

sannann

POU ANNA EK SANEDHIP



OUVERTIR


Eski nou sourd, pa trouv tro kler?

Eski memwar pe fer erer?

Eski lespri finn vinn kokom,

Lentelizans dan boutey rom?


Enn ti pirog dan move tan

Pe rod evit tas dan brizan.

Divan soufle, laroul monte;

Patron pirog pe ganase.

Olie rapel trase lapas

Li zour for-for tou bann fangas

Ki dapre li foul-foul gilti

Tou maler ki pe tom lor li.


Eski nou sourd, pa trouv tro kler?

Eski memwar pe fer erer?

Eski lespri finn vinn kokom,

Lentelizans dan boutey rom?


Enn labourer dan so karo

Gagn tranbleman, pe transpir gro.

Later fann-fann pe bril rasinn;

Bebet partou pe fer mofinn.

Olie rapel mexinn bizen

Li zour for-for so prop vwazen

Parski li kwar ki zot groker

Pe fer maler ranz so lanfer.


Eski nou sourd, pa trouv tro kler?

Eski memwar pe fer erer?

Eski lespri finn vinn kokom,

Lentelizans dan boutey rom?


Enn profeser ki kap lekol,

Enn pousari ki pe rod rol,

Enn prezidan tas lor lakol,

Enn papa ki pe devir bol,

Olie konpran ki pe'arive

Alala pe larg gro zoure,

Blam setaki ek sipakwa

Pou boulversman dan douniya.


Eski nou sourd, pa trouv tro kler?

Eski memwar pe fer erer?

Eski lespri finn vinn kokom,

Lentelizans dan boutey rom?

Eski nou sourd, pa trouv tro kler?

Eski memwar pe fer erer?

Eski lespri finn vinn kokom,

Lentelizans dan boutey rom? ...


AK 1

ortansia

TABLO 1


Ton Toulsi, limem narater nou zistwar. Li bien vie; li ena long seve ek labarb blan; so kostim kouler later Samarel.


TON TOULSI

Lontan bien lontan Zwazo Larkansiel

Ti poz lor enn brans laba lor enn mel,

Plonz so regar sen dan enn ti lil ver,

Dir enn fraz sekre, manntra liniver,

Apre anvole, anvole-ale.


KER

Bizen kone, bizen kone ki fraz sekre,

Ki fraz sakre, ayo, nou Zwazo Larkansiel.


TON TOULSI

Bien lontan apre bato ti vini;

Bato sort Lafrik, bato sort Lazi,

Zot sarye esklav, zot sarye kouli,

Mouna ek Ramba, Kofi ek Devi,

Travayer later, kalite-kouler.


KER

Bizen kone, bizen kone ki fraz sekre,

Ki fraz sakre, ayo, nou Zwazo Larkansiel.


TON TOULSI

Dan sa ti lil ver Virzini ti ne;

So lapo kwivre, so seve boukle.

Enn baba mirak, paran enkoni,

Viv lor sarite, grandi dan lari.

Virzini ti vinn enn zoli tifi.


KER

Bizen kone, bizen kone ki fraz sekre,

Ki fraz sakre, ayo, nou Zwazo Larkansiel.


TON TOULSI

Ler li ti pre pou gagn douz banane

Enn move lespri plen ar mesanste

Ti pe dres papie pou fer so vilen.

Enn sans Marenn-Fe ki vey so desten

Souk li, amenn li dan enn lot pei.


TABLO 2


Enn flat delix dan enn lavil modern. Virzini, enn fam 30 an ek so boyfrenn, Paul, pe koze.


VIRZINI

Mo kwar mo bizen ale.

PAUL

Bezoin ale, Virzini? Que ve-ti dire? Tell me, tell me, what do you mean?

VIRZINI

Paul, to pa pou konpran. Touleswar Zwazo Larkansiel vinn dan mo rev ... li dir mwa ki to fer isi? ... bizen twa dan to lil ver. Vinn deter sekre sakre.

PAUL

Bezoin? Cette ville a besoin de toi. J'ai besoin de toi. Ecoute. Ti as tout içi - arzan, succès, gloire et amour ... What is zis zwazo larkansiel bizness? Ti koz toultan marenn-fe, zwazo larkansiel ... ze ne konpran pas, mo zoli Virzini. Keskese se sekre sakre?

VIRZINI

To'nn viv ar mwa preske de-zan. To nek koz larzan, kontra, promosion, loto delix, lavi jetset.

PAUL

To reproche mwa? I've made you a star, rich and famous.

VIRZINI

Wi, mersi. To'si to finn gagn to bout. Enn gro bout. Aster mo retoun dan mo lil ver kot mo Marenn-fe ek Zwazo Larkansiel pe atann mwa. Kot sekre sakre pou donn lavi.

PAUL

Don't be stupid! Virzini, aret fane!

VIRZINI

... Mo kone ki pa bon pou mwa... Lontan mo ti gagn plezir ekrir ti sante pou fer baba dormi; sante ki dir dominer nou pa'le. Aster mo sante pou fer kas rantre. Mo pe gaspiy kado Bondie.

PAUL

Ki Bondie vinn fer ladan?

VIRZINI

Pa kone! Mo zis anvi dir li mersi.

PAUL

Al rant maser alor!

VIRZINI

Kikfwa enn bon lide.

PAUL

Nou'al get enn sikiat Virzini.

VIRZINI

Kisannla bizen sikiat?


Paul, tapaz metro, loder monoxid

Finn tengn to zorey, kabos to bann sans.

To pa tann lamizik koki-tronpet;

Lekim lor brizan, gomon lor laplaz

Boud to narinn esklav polision.

PAUL

Koki-Tronpet? Esklav polision?

VIRZINI

Paul, lapli lasid, brouyar diyoxid

Finn touf to lapo, paraliz reflex.

To nepli vibre kan ravann roule;

Sawal bor dife, lagam lor laplaz

Fas ar to leren bloke ar larouy.

PAUL

Ravann roule, fas ar leren?

VIRZINI

Paul, Paul, Paul to pa pou konpran baba

Ki dan lekzistans peyna zis paysa.

Ena mister pa kapav explike

Me sa pa vedir zistwar la pa vre.

Dir mwa Paul, eski to konpran? ... Salam!

PAUL

Konpran mister?... Pa nek vir ledo. Dir mwa kan nou pe zwenn?

VIRZINI

Kan poul gagn ledan.


TABLO 3


Dan stidio RADIO KORAY. Tann enn jingle. Enn spiker koze: "Mersi zot pe ekout Radio Koray, Radio Moris lot kote dilo. Nouvel sok! Virzini, bote ekzotik, lavwa sarm tropik, vedet radio ek televizion, nimero 1 itparad pe retourn dan so lil ver. Eski li pou aret sante? Eski se zis enn gimik piblisiter? Virzini ar nou dan stidio. Li finn promet pou reponn tou nou bann kestion. Dan 15 minit bann oditer kapav telefone pou poz zot kestion.

SPIKER

Virzini, lemonn lamizik finn gagn sok ar nouvel to depar. Ena dir ki se zis enn trik piblisiter...

VIRZINI

Wi mo pe retourn dan mo pei. Non, mo pa pe fer zes!

SPIKER

Kifer?

VIRZINI

Enn lavwa dan mo latet pe dir mwa fer seki mo pe fer.

SPIKER

Lavwa dan latet? Danzere sa!

VIRZINI

Pa danzere me serye. Realite fabrike par lezot plen ar fos not. Aster mo'le fabrik mo prop realite; konpran kifer mo la; kone kot mo pe ale ... Sirtou dekouver sekre sakre.

SPIKER

Sekre sakre?

VIRZINI

Dan sante Zwazo Larkansiel.

SPIKER

Misterye tousa.

VIRZINI

Laverite ki kasiet deryer seki paret.

SPIKER

Les nou ekout enn nouvo konpozision Virzini ki li pou sant pou nou. Lorkes stidio pou akonpagn li.


(Enn bale akonpagn sante la.)


BOUK ANVIL, BOUK BITASION

Dapre Ton Toulsi, Malen Bouk Anvil

Ti vinn enn gran fwet dan negosiasion,

Tranzaksion ti zero manz gro zero;

- pa marday do ta, pa bachara sa -

Li konn plas larzan, fer roulman roulpriz.

Biznes pa fer zes, marsandiz tap pil,

Lartik kontsezon jalsa dan lafwar.

Bann miray grene, frontier disparet,

Proteksion piktet, raket dres latet.

Dan bordroum laba, alala bel fet.


Ti Bay Bitasion

Dan karo maniok, ler soley kouse,

Ramas so zouti pou retourn lakaz;

Al dan lakwizinn pou ed Ti Marie

Prepar nouritir pou zot ti fami. 


Malen Bouk Anvil get dan periskop,

Louk dan teleskop, yam gran losean.

Leker palpite, lespri flay dan goun;

Si nou konn gete, douniya, baba,

Enn gran tamasa, enn jalsa maha!

Kisannla kone profonder lamer;

Rises li'nn garde pou so favori?

Pa kapav zordi les lespri fouti

May so langouti dan enn pie toulsi.

Ler finn arive pou touf abriti.

Ti Bay Bitasion

Dan karo maniok, ler soley kouse,

Ramas so zouti pou retourn lakaz;

Al dan lakwizinn pou ed Ti Marie

Prepar nouritir pou zot ti fami. 


Bay Bouk Bitasion boner dan karo

Pe swagn so desten, nouri so later

Ar parfen diten ek kotomili.

Enn ti lapriyer pou Sourya Raja;

Enn pogne dilo pou nou Dharti 'Ma.

So kouzen Anvil ti dir li aret

Fer so bachara, viv kouma jangli.

Later gagn valer kan met ipotek,

Kan fer morselman, kan konn envesti.

Lerla, mo piti, pitay fer piti.

Ti Bay Bitasion

Dan karo maniok, ler soley kouse,

Ramas so zouti pou retourn lakaz;

Al dan lakwizinn pou ed Ti Marie

Prepar nouritir pou zot ti fami.


Dapre zistwar la gran garrbarr enn zour

Tom piktet lor nou. Kouma boboulgom

Mazeste Maya pet lor nou nene:

Ala vag monte kraz sato disab.

Malen Bouk Anvil rod lipou poul ar

Malen Bouk Anvil; Malen Bouk Anvil

Koumans met lak ar Malen Bouk Anvil ;

Malen Bouk Anvil prepar lager kont

Malen Bouk Anvil; Malen Bouk Anvil

Avoy so bom lor Malen Bouk Anvil.


Ti Bay Bitasion

Dan karo maniok, ler soley kouse,

Ramas so zouti pou retourn lakaz;

Al dan lakwizinn pou ed Ti Marie

Prepar nouritir pou zot ti fami.


TABLO 4


Lamizik dideor. Tapaz avion ki dekole ek aterir. Lavwa dan oparler pe donn enstriksion bann pasaze... Lamizik sane. Aster tann lamizik sega. Tapaz avion pe aterir. Lavwa dan oparler... Enn sante spesial pou Virzini par Marenn-Fe ki abiye dan enn gran rob larkansiel. Li antoure par enn ta tizanfan ar rob ek kostim larkansiel. Kouler larkansiel partou e lazwa li zeneral.


MARENN-FE

Kouler rouz flanbwayan pe apel banane,

Enn papiyon oranz dan lalimier dore

Pe kas poz lor fler zonn kot legliz Kaylason,

Pe kas poz lor fler zonn kot legliz Kaylason.


BANN ZANFAN

Enn bouke larkarsiel Virzini,

Enn bouke larkansiel;

Enn bouke larkarsiel Virzini,

Enn bouke larkansiel.

Zis pou twa,

Zis pou twa.


MARENN-FE

Enn seren-dikap zonn lor pie filao ver

Laba dan lesiel ble pe kontanple lamer,

Lamer ki finn marye laba ar ble fonse,

Lamer ki finn marye laba ar ble fonse.


BANN ZANFAN

Enn bouke larkarsiel Virzini,

Enn bouke larkansiel;

Enn bouke larkarsiel Virzini,

Enn bouke larkansiel.

Zis pou twa,

Zis pou twa.


MARENN-FE

Soley finn al dormi dan dilo endigo,

Lesiel finn vinn violet, li finn sanz so palto,

Bann zetwal pe briye, tou zanfan al dodo,

Bann zetwal pe briye, tou zanfan al dodo.


BANN ZANFAN

Enn bouke larkarsiel Virzini,

Enn bouke larkansiel;

Enn bouke larkarsiel Virzini,

Enn bouke larkansiel.

Zis pou twa,

Zis pou twa.


Virzini rantre. Atroupman, exitasion.


MARENN-FE

Zanfan, al met bann zafer Virzini dan bis. Li pe vinn res kot nou.

BANN ZANFAN

Wey! Viv Virzini!


AK 2

pwensetia

TABLO 5


MARENN-FE

Trwa mwa pli tar. Virzini finn mont enn latelie lamizik ek ladans dan Porlwi. Zot apel li 'Latelie'. Li finn swazir Porlwi parski pou li kapital Moris li senbol armoni ant ras, klas, kominote ek kars. Zordi zot pe prodir zot premie ev, enn mini-bale ki apel 'Porlwi mini-Nasionzini'. Mo les zot apresie e apre pou ena enn deba. Pa per pou dir seki zot panse. Salam!


VIRZINI:

Porlwi vie kapital, temwen nesans enn zenn nasion;

Depi letan margoz zom, fam, zanfan tou kontinan

Finn reponn enn lapel ki rezone dan nou disan

Ki finn travers letan pou tras lanprent nouvo vizion.

KER

Ou pas lari Rwayal ou zwenn Bay Baboulal,

Ou pas lari Deforz ou zwenn garson Ton Zorz,

Ou pas lari Moka ou zwenn Bay Abdoula,

Ou pas lari Madam ou zwenn fami Lamkam.

Porlwi mini Nasionzini!

VIRZINI

Porlwi vie kapital, temwen istwar akselere

Dan lespas trwa-san-zan finn viv istwar limanite;

Esklavaz, angazman, abolision sistem pouri,

Sifraz iniversel, lendepandans, demokrasi.

KER

Ou pas kot Plasdike ou trouv Labourdonnais,

Kot Lotel Gouvernman ou trouv larenn Angle;

Dan zarden kot mize, Adrien d'Epinay;

Ledouz Mars vinn Sannmars get nou pavyon monte.

Porlwi mini Nasionzini!

VIRZINI

Porlwi vie kapital, temwen progre akselere,

Kot ansien ek nouvo ankor kapav koabite.

Vie batiman lontan grat-grat ledo gran-gran bilding,

Loto dernie model, saret repoz dan mem parking.

KER

Ou pas fobour-delwes ou trouv lakaz kreol;

Sitadel pier taye, bann vila kolonial,

Bann batiman anpier pe zwe enn nouvo rol;

Laba lari Legliz zean beton fer bal.

Porlwi mini Nasionzini!

VIRZINI

Porlwi vie kapital, temwen lespri adaptasion;

Li finn konn fer melanz ar bann kiltir san konfizion.

Katedral, Shivala, Legliz, Kovil, Pagod, Moske,

Tou bann landrwa sakre koekziste dan mem respe.

KER

Ou'le swiv Kavadi, ou'le get Divali

Ou'le swiv Moharam, ou'le get fet Holi,

Ou'le get fet St Louis ousa loulou Sinwa

Fer enn letour Porlwi ou pou trouv tousala.

Porlwi mini Nasionzini!

VIRZINI

Porlwi vie kapital, temwen lavi ki anmouvman:

Kalite lor kouler, enn defile lamod vivan;

Festival nouritir, maryaz reset pou tou pale;

Levantay tradision, fri lexperyans limanite.

KER

Nou al bazar santral manz roti manilal,

Bwar enn ver alouda garni ar toukmarya;

Ou'le gato moutay, vanienn, akienn, sawmay,

Briyani, dalpouri? Fer enn letour Porlwi.

Porlwi mini Nasionzini!

VIRZINI

Porlwi vie kapital, temwen-mirwar realite,

Reflekte san trikaz aktivite nou sosiete:

Gro biznes, ti biznes, biznes ansien, biznes fek-fek;

Ena peyna biznes, rod fer biznes me may dan sek.

KER

Laba dan Plennlozan lizinn donn foul rannman;

Lor trotwar kot bazar 'enn ti kas mo dan nwar';

Laba akot mize bazar finn rat sime;

Dan zarden Konpagni tansion so maladi!

Porlwi mini Nasionzini!


VIRZINI

Mersi zot tou pou plizier semenn travay. Aster nou gete kimanier kapav ameliore. Falepa tou dimoun koz anmemtan. Kisannla ole larg lekours? Wi twa Fazila, ki to ena pou dir?

FAZILA

Mo dimann zot tou aplodi Virzini pou so travay extraordiner (gran aplodisman).

VIRZINI

Wi Vasant.

VASANT

Pli bon ki sa, gate! (aplodisman)

VIRZINI

Zot pa dakor ki bizen amelior dekor la. Li enpe maf.

TOU DIMOUN

We, foul dakor!

VIRZINI

Ou dan fon laba. Mo pa konn ou. Prezant oumem e dir nou ki ou panse.

TIPOL

Mo apel Tipol. Mo sorti vilaz Larivier Tanie. Mo travay peser me pou lemoman mwa ek bann vilazwa nou pe replant mangliye pou fer fas katastrof. Nou pe fer enn fet dan nou vilav pou lev enn fon devlopman. Ton Toulsi finn dir mwa vinn get zot pou gete si zot kapav ed nou ar zot lamizik ...

VIRZINI

Me ou pa'nn dir nou ki ou panse lor seki ou finn fek gete.

TIPOL

Mo pa ena konesans dan sa domenn la.

VIRZINI

Zis dir si ou kontan ousa non.

TIPOL

Pa kone. Lamizik zoli. Danse extra....

VIRZINI

Samem tou?

TIPOL

Mo pa dakor ar tex la.

VIRZINI

Ki pa bon?

TIPOL

Koumadir propagann pou touris!

VIRZINI

Si ou pli kone, dir ki bizen dir.

TOU DIMOUN

We, fann ar li Virzini.

VIRZINI

Trankil vouzot! Les li dir seki bizen dir. Koze Misie Tipol!

TIPOL

Tipol. Pa misie. ... Mo pa tro konn Porlwi me seki mo trouve pa parey. Trafik jam partou; pa fer atansion, pikpoket devid ou pos; ladrog pe fer piyaz; fer so, so, so; batiman gonfle zot lestoma ziska lesiel; zot giji niaz e boufonn malere ...


Porlwi vie kapital, paradi pitay malgagne;

Seki ena plen pos, seki peyna pe plis peyna;

Lor lev pavyon zot for me bien-bien feb okip Mama;

Ler lafen tap laport, dimoun prefer aret gete.

Ou pas lari Rwayal, ala bel bakanal;

Ou pas lari Magon, dife dan ou kalson;

Ou pas lari Lape, SIDA ki dirize;

Ou pas lari Deforz, keter pe koup lagorz.

Porlwi enn nasion dezini.


TOU DIMOUN

Tro negatif! Tro pesimis!

VIRZINI

(Silans)

TOU DIMOUN

Tro negatif! Tro pesimis! Tro politik! Tro ... tro ... tro ... Fann ar li Virzini!

VIRZINI

(Silans) ... Mo kwar li ena rezon. Nou trouv seki nou anvi trouve. Kot laverite ete? Bizen rode. Eskiz mwa Tipol.

TIPOL

Korek sa!


TABLO 6


Dan lakaz Ton Toulsi. Marenn-Fe finn vinn get li.


GLAD-IZ

Sa fer trwaziem fwa mo vinn get twa. Pa re-dir mwa atann, so ler pa'nkor vini, sipaki, sipakwa... Ed mwa trouv kler Ton Toulsi.

TON TOULSI

Glad-Iz, gard to kalm. Peyna dife dan langka. Ki to prese? Les sa de zanfan trouv zot sime par zotmem. Glad-Iz, Glad-Iz, to net kouma to ser. Li'si parey. Toultan prese. Peyna pasians. Kouma de dimoun zwenn, li tann laklos legliz sone.

GLAD-IZ

Kot li? Kot mo ser?

TON TOULSI

Enn gramaten, li leve, dir mwa ki dan enn lot lemonn enn lavwa pe apel li. Okenn lezot explikasion. Tanzantan li avoy enn mesaz telepatik. Samem tou. ... Kan li desid pou revini, si li deside..., li pou revini. Parey kouma twa. To ti al sipa ki kote. Enn zour to revini. Zot kouma Zwazo Larkansiel.

GLAD-IZ

Ala to koz parey kouma li. Zwazo Larkansiel. Sekre sakre.

TON TOULSI

Ki zafer?

GLAD-IZ

Zwazo Larkansiel. Sekre sakre.

TON TOULSI

Han!

GLAD-IZ

Koumadir pou twa enn nanyeditou sa!

TON TOULSI

Dapre twa kifer to ti pran enn tifi andanze, to ti al kit li kot ti ena sekirite?

GLAD-IZ

Enn lavwa ti ...

TON TOULSI

Samem.

GLAD-IZ

Sekre sakre? Ki ete sa?

TON TOULSI

Reflesi lor to rob.

GLAD-IZ

Mo rob?

TON TOULSI

Kouler larkansiel. Bann ki kont, zot dir ki nou bann kouler larkansiel zot res separe; zame zot melanze. Zot pa trouv bien kler. Kot de kouler pe anbrase ena melanz ki amenn nouvo. Rouz anbras zonn pou fer oranz; ble anbras zonn pou fer ver; ble anbras rouz pou fer mov... me pli gran bote seki tou sa bann kouler la zot zanfan mem mama-papa, Lalimier Iniversel.

GLAD-IZ

Sekre sakre?

TON TOULSI

Samem!


TON TOULSI


LALIMIER


Dan lizie kler mo bieneme mo kontanple to lalimier,

Dan transparans so lizie kler mo plonz mo nam dan profonder;

Dan profonder so transparans mo rod partou to lalimier

Me transparans so lizie kler li laparans to lalimier.


Dan sourir kler mo bann zanfan mo rod konpran tou to grander;

Dan inosans zot sourir kler mo plonz mo nam pou dekouver

Kot lenerzi to lalimier pran so nesans dan liniver

Me inosans zot sourir kler li laparans to lalimier.


Dan lesiel kler mo get soley pou apresie to lalimier,

Dan so pwisans enkandesan mo plonz mo nam pou rod trouv kler;

So lalimier enkandesan bril mo lizie, tengn lalimier

Pwisans soley li laparans vre lalimier nou liniver.


Dan sante kler zwazo kouler mo sey atrap to lalimier;

Dan rezonans zot sante kler mo plonz mo nam pou sey trouv kler;

Dan lalimier zot rezonans mo rod partou tras to grander

Me rezonans zwazo kouler li laparans to lalimier.


Dan parfen kler bann fri ek fler mo sey mazinn tou to grander;

Dan lekzistans zot parfen kler mo plonz mo nam dan profonder;

Dan profonder zot lekzistans mo sey tchombo to lalimier

Me lekzistans zot parfen kler li laparans to lalimier.


Pardon Senier, dan tousala mo pa finn trouv to lalimier.

To lalimier li ti lamem, me mo lizie pa ti trouv kler.

To tousala, to plis ki sa. Pou konpran sa bizen leker.

Bizen senser pou dekouver vre lalimier nou liniver.



TABLO 7


Ver ne-ver diswar. Virzini ek Tipol lor enn ban dan zarden Marie Reine De La Paix.


TIPOL

To trouve Virzini, depi isi Porlwi kouma enn bizou fabrike ar pier presie; enn nekles spektakiler; enn diadem lor latet enn prenses. Me to pa trouv lipou lor likou prenses la.

VIRZINI

(Li pa kapav tini so riye) Pa fasil ar twa. To tousel kapav fer mwa riye koumsa.

TIPOL

To toultan trouv kote komik.

VIRZINI

Twa to tro trazik.

TIPOL

To kwar?

VIRZINI

Non, pa vre. To lizie trouv seki pou lezot pa trouve. Kouma to paragraf lor Porlwi.

TIPOL

Kikfwa mo lipie telman lor later ... dan labou plito, ki mo mank perspektiv ... mo pa kapav kile pou trouv lwen e larz.

VIRZINI

Mo to kontrer; mo anvole e depi lao mo rat datay ... mo pa trouv lipou ki kasiet dan diadem. Pe fer enn tipe fre. (Tipol tir so jaket e poz li lor zepol Virzini). To pou gagn fre aster.

TIPOL

Non, mo oke. Virzini kifer souvan enn ti niaz tris vwal to lizie?

VIRZINI

Niaz tris?

TIPOL

Kouma fekla.

VIRZINI

Pa kone. Kikfwa...

TIPOL

Koze. Kikfwa sa kapav ede.

VIRZINI

Ler mo ti desid pou vinn isi mo ti kwar li pou fasil me mo kogne sak pa ki mo fer. Pa tipti ros. Ase gro pou foul mo pous lipie.


ZANFAN LARKANSIEL


Li sante. Akonpagnman bale.


Zanfan larkansiel pe sey koste

abba, abba!

Sefdorkes pe dir li

li pa konn sante;

sef-sirk pe dir li

li pa konn admir kouler;

sef-konsians pe dir li

pa bliye lepase;

sef-lespri pe dir li

aret reve.


Zanfan larkansiel pe sey koste

abba, abba!

Zot pe dir li li enn gounga,

li enn pagla,

enn bachara

ki pa konn lir, pa konn koze,

pa konn panse, pa konn nanye.

Zot finn donn li enn kompyouter

pou al may li dan enternet …

les li debat

ziska li plen.

Samem manier zot pou prouve ki zanfan larkansiel

li enn gopia.

Zot finn bous so zorey, so lizie, so nene;

angourdi so pale; paraliz so lapo

pou anpes li tann lapo kabri gazouye.


Zanfan larkansiel pe sey koste

abba, abba.


Tipol, ki kapav fer?


TIPOL

Kan so ler pa'nkor vini difisil avanse. Mo kwar fode negatif vinn bien for pou ki lenerzi pozitif eklo. Mo kwar... Dan vilaz Larivier Tanie ... anfen plis ki vilaz. Li finn vit ... tro vit ... vinn enn ti lavil e devlopman bien andezord. Finn detrir enn lafore mangliye pou konstrir lotel me aster nou dekouver ki bizen replant mangliye. La'osi ena bien tigit ki konpran sa. Si Ton Toulsi pa ti met kraking tanzantan louvraz ti pou kale, move kale. Andire fode maler tape pou ki nou ouver nou lizie.


Li sante. Akonpagnman bale.


SAK SEZON ENA SO FRI

Pa plore, plore granmer,

Pa plore, plore;

Pa plore, plore granper,

Pa plore, plore.

Sak sezon ena so fri,

Parfwa fri amer;

Sak sezon ena so pri,

Parfwa pri la ser.

Bann dimoun finn perdi pie

Telman zot prese.

Dan dilo zot pe nwaye

Zot pa konn naze.

Bar direksion finn fizet

Ala zot ale

Piktet dan ganndol raket

Deryer lamone.

Bann dimoun nepli rapel,

Memwar finn zanfout,

Dan loulou so gran lagel

Zot pe rod zot bout.

Boulon sant finn kas kontour,

Zot pe zigzage,

Napa rod sanz zot parkour

Zot pou araze.



Ena dimoun finn konpran

Ki sime pou pran,

Sak pa ki li met divan

Fer leker kontan.

So moter finn bien regle

Peyna pou kas kot,

So larou bien balanse,

Napeyna fos not.

Get kouma li'ale, granmer

Get kouma li'ale;

Get kouma li'ale granper,

Get kouma li'ale.

Sak sezon ena so pri,

Ena pri ki mou,

Sak sezon ena so fri,

Ena fri ki dou.

TABLO 8

Letan pe gate. Divan violan, lapli toransiel.


TON TOULSI EK MARENN-FE


Ton Toulsi an-nwar e Marenn-Fe an-blan. Prozeksion fim lor lekran. Spektak dezolasion efreyan.


Deor gran pie badamie pe korde ar douler.

Kouma baton zalimet

Bann brans zavoka pe voltize,

Al kraz dan labou;

Pie banann san rezistans

Pe get so bann plim desire;

Li zet lekor.

Medor degaze al kasiet anba lavarang,

Li sakouy so lekor,

Get deor ar tristes-lafreyer.

Dilo me monte,

Divan pe gonfle so lestoma

Ar laraz-fierte;

Labou pe monte.

Bann rafal miskle ar destriksion

Pe balye rezistans partou kote,

Bann fey tol pe fer loraz lor lakaz,

Dilo pe monte,

Dilo isi, dilo laba.

Tro boukou, tro boukou!

Labou pe monte,

Bann meb pe flote.

Trip sere, lagorz amare.



AK 3

rozlor

TABLO 9


Dan Larivier Tanie ki finn bien afekte par movetan. Ena plizier group zom-fam pe diskite, zestikile. Zot ankoler.


GROUP 1

ZOM 1

Mo dir twa prezidan bizen demisione. Sa fatra la ti bizen kone ki siklonn la so divan pou depas 200 kilomet-er.

FAM 1

Non! Se so sekreter ki antor. Sa fam la nek fer zes ar zom olie okip so travay.

ZOM 2

Nou ekrir enn petision pou dimann demision prezidan...

FAM 1

... ek so sekreter.

ZOM 3

Twa bous to lagel. Kan zom pe diskit enn zafer serye, fam bizen ferm lagel.

FAM 1

To tro mari twa?

ZOM 3

Kan to'le mo fer mari ar twa!

FAM 2

Mo pa dakor ar zot. Bizen sanz pret. So lapriyer pa finn marse. Sak fwa ena problem li dir bizen priye. Li priye mem, maler vini mem. Pou pini li bondie avoy toufann, sounami, debordman, tronbdo. Nou ki pey lepokase. Mo dir bizen sanz pret. Limem pli gran malediksion!

ZOM 4

Aret koz nenport! Sakristen ki'nn fane. Olie sonn laklos legliz li ti pe kas poz ar so metres.

FAM 3

Kouma to kone?

ZOM 4

Mo fam finn dir mwa. So kouzinn ti telefonn li pou dir li. Kouzinn la finn tann de madam pe koze ...

ZOM 5

Gardien far premie koupab. Li pa ti trouv vag pe monte?

FAM 4

Mwa mo dir bizen met zot tou deor.

ZOM 1

Lerla?

FAM 4

Pa kone!


GROUP 2


No 1: Eta vans twa! Pa bar sime.

No 2: To tro mari twa? Faner!

No 1: Taler mo kas to lagel!

No 2: Seye!

No 3: Aaachoum! (Li mous so nene.)

No 2: Aret fann to mikrob!

No 1:Vey to zafer!

No 4: Tansion mo beki! Ou pou fer mwa perdi lekilib.

No 5: Ki lekilib to pe koze? (Li ris beki la, No 4 tonbe.) Bien bon pou twa. … Eta fam al vann to marsandiz enn lot plas! Pa fer lagign isi.

No 6: Fer lagign? Yer swar to ti koz enn lot koze.

No 5: Ti pey twa pou sa. Dayer li ti gagn enn gou rans.

No 6: Rans pa rans to pou revini.

No 5: To pey mwa 'si tro ser.

No 6: Koz touzour bonom. Ant seki dir ek seki fer …

No 1: Donn mwa enn dam ar twa.

No 3: To pa per mo mikrob?

No 2: Krever!

No 1: Twa bous to lagel!

No 4: Dir li rann mwa mo beki.

No 5: Vinn sers li tomem, vilen bachara.

No 6: Wey, samem to bon. Fer dominer ar seki feb. Lagel gran. Touleres tipti.

No 5: Eta move laryaz, ki to dir?

No 6: Rann li so beki. Zis aswar ki to bizen beki twa.

No 5: Ki to dir? Ki to dir?

No 6: Pa koz for. Taler mo larg to pese.

No 5: Kisannla pou kwar twa move laryaz.

No 1: Ki arive? Li bizen beki aswar?

No 5: Twa vey to zafer.

No 1: Bien bizen vey to zafer. Li tro tipti, li kapav perdi.

No 5: To'le mo kas to lagel?

No 2: Wey do, fann ar li.

No 3: Aaachoum! (Li mous so nene.)

No 4: Rene, Rene mous so nene al vakarne.

No 3: Get sa lever la ranpe! Ki arive, to peyna lipie pou marse?

No 6: Li omwen, mem so lipie pa bon, lezot zafer marse. Li pa bizen beki aswar.

No 3: Twa ki twa?

No 6: Aret fer to zess. Twa, zis to nene ki koule.

No 5: Li kouma enn krab avarye.


Enn group zenn, tifi, garson melanze sante. Akonpagnman bale.


FENNSIFER

KER

Fennsifer, fennsifer!

Tou dimoun vinn fennsifer.

Ena gajak pou tou biver;

Mari nisa pou joubaner.

SANTER

Dan kof enn lagitar dezakorde -

Difil egi finn may ar difil bas,

Arpez pe desir solfez, oktav pik

Piking - Gran Kalipa Sir Madigra

Ek so konfianser Oustad Gous Foulous

Finn deside - anfen, kikfwa, kapav -

Finn deside dan zot gran Pannchayat

Lavi enn gran fennsifer.

SANTEZ

Akoz sa ...

Toulezour bizen organiz jalsa,

Diwana, mastana, maja-karo;

Fennsifer ki fer tapaz ar laraz;

Laraz ki fer fennsifer ar tapaz;

Tapaz ki fer laraz ar fennsifer;

Fennsifer ki fer laraz ar tapaz.

KER

Fennsifer, fennsifer!

Tou dimoun vinn fennsifer.

Ena gajak pou tou biver;

Mari nisa pou joubaner.

SANTEZ

"Fennsifer, beta, samem kreasion

Ki finn alim lalimier dan pei;

Papie mouslinn tou kouler met lanbians;

Jal-dolok-ravann ala donn kadans;

Miouzikalcher tourn otour liniver,

Gagn vertiz, donn vertiz, sakenn so bout,"

Sir Madigra dres so linet, krase,

Dres so lagorz, mous so nene, radot

Bann fraz ki so sekreter ti ekrir.

SANTER EK SANTEZ

"Dan koumansman ti ena enn sel mo

E sa mo la ti fennsifer," li dir

Fier kouma enn maren ki'nn dekouver

Lamerik lor map.

KER

Fennsifer, fennsifer!

Tou dimoun vinn fennsifer.

Ena gajak pou tou biver;

Mari nisa pou joubaner.


TABLO 10


Dan borlamer Tipol ek so larme kamwad (tifi, garson melanze) pe met baraz pou pous dilo; kot kapav zot pe transplant mangliye. Partou dimoun pe travay. Zis dan sant bann ti group pe diskite, pe koz nenport. Tipol al ver zot.


TIPOL

Zot pa finn ase koze. Koze pa pou sanz nanye. Bizen aksion aster.

ZOM 1

Kisa, to deklar lider? Personn pa'nn vot twa. Tou manier to pa nou bann, to bannla twa.

LEZOT

We matlo, fann ar li. Ki li kwar li ete?

Tou dimoun koz anmemtan. Enn sap lor kal. Li flank enn kalot. Kalot, koutpwen, koutpie koumans tonbe kouma lapli torensiel. Bann kamarad Tipol rant dan kafouyaz. Konfizion zeneralize. Apre enn long bagar, tou dimoun aret enn kout sek. Zot pa pe kwar seki finn ariv zot. Sakenn get so kamarad. Ena anba lor ledo, lot lor vant; ena azenou; ena pe bese pou regagn souf; ena pe rod dilo pou bwar; ena bizen pansman. San atann ena enn explozion riye. Sakenn may so kamarad, riye. Koumadir ti bien bizen larg lenerzi negatif. Zot form plizier ti group e sak group pran sarz enn travay. Zot sante pandan ki zot pe travay.


LAVWA ZOM

Fouy sa later la do bayo,

Fouy sa later la.


LAVWA FAM

Binn sa later la mo matlo,

Binn sa later la.


LAVWA ZOM

Poz sa blok la la do bayo,

Poz sa blok la la.


LAVWA FAM

Bat sa beton la mo matlo,

Bat sa beton la.


ZOT TOU ANSAM

Dan later zordi, plant lavi dime;

Lor later zordi, ranz lakaz dime.


LAVWA ZOM

Vir to manivel mo dalon,

Vir to manivel.


LAVWA FAM

Roul sa masinn la mo fami,

Roul sa masinn la.


LAVWA ZOM

Koul sa beton la mo garson,

Koul sa beton la.


LAVWA FAM

Lev sa balti la mo tifi,

Lev sa balti la.


ZOT TOU ANSAM

Ar travay zordi nou desinn dime;

Ar nou konesans nou dres lavenir.


LAVWA ZOM

Swagn plantasion la do baba,

Ras tou move lerb.


LAVWA FAM

Trap sa marto la mo matlo

Tibaba finn fen.


LAVWA ZOM

Les mo lav lasiet mo gate,

Netway lakwizinn.


LAVWA FAM

Anou kas enn poz mo lamour,

Zanfan pe dormi.


ZOT TOU ANSAM

Ar prankont zordi nou beni dime;

Ar nou experyans nou efas egrer.


Finn bien tar. Fatige, tou dimoun finn al dormi. Bann lalimier tegn enn par enn. Omilie lanwit tann enn explozion.


TABLO 11


Boner gramaten. Tipol omilie debri. Virzini vinn ver li lor so bisiklet. Plizier dimoun, laplipar bann manm Latelie, pe akonpagn li.


VIRZINI

(Esoufle) Kouma nou'nn gagn nouvel, nou'nn pran bisiklet, fonse. To bien? To pa'nn blese?

TIPOL

Enn sans tou dimoun ti kot zot. Sinon ti pou ena enn masak.

VIRZINI

Ki'nn arive dapre twa?

TIPOL

Difisil pou dir. Nou atann soley leve. Lerla nou pou gagn enn lizour.


Amizir letan pase, lafoul lor lasenn grandi. Kikenn koumans koze kouma dan Tablo 9. Tou dimoun aret so lelan. Tipol ki ti sorti, retourne.


TIPOL

Mo soupsone ki enn gro spekilater finn fer eklat nou ladig pou nway nou landrwa. Valer later tobe. Lamizer fors nou vande. Zot pran tou pou dipen-diber, drenn landrwa e lerla ar zot IRS zot tap plen. Margoz pou nou, kaviar pou zot. Sa pa kapav kontinie. Ki zot dir mo fami. Nou refer ladig la, wi, non?

TOU DIMOUN

Pa manti larme!

VIRZINI

Nou fer bann ti lekip. Sak group trap enn morso travay.

TOU DIMOUN

Pa manti larme!


Enn madam bien portan rantre. Li pe ris enn zom mengi-mengi par so zorey.


MADAM

Atann! Avan, bizen ki nou pas sa misie la anzizman.

TOU DIMOUN

Ki li'nn fer?

MADAM

Koze fatra!

MISIE

Pa bate mami!

MADAM

Koze! Dir ki to finn fer.

MISIE

Pa mwa sa ... Misie la...

MADAM

Ki misie?

MISIE

(Li koz dousma.) Grannkaz.

MADAM

Pa tande. Koz pli for.

MISIE

(Pli for) Misie Grannkaz finn donn kas pou ...

MADAM

Komie?

MISIE

5 mil.

TOU DIMOUN

Pou 5 mil roupi to'nn vann nou tou?

MADAM

Li kontan zwe ar dinamit. Limem ti pe eklat koray dan brizan. Touy 100 pwason pou ramas 2. Aster ladig. To pou sanze, to pa pou sanze?

MISIE

Pa bate mami.

VIRZINI

Nou pas leponz.

MADAM

Pa dakor! Premie dabor, donn Tipol kas la. Deziem dabor, nou'al kot sa verminn Grannkaz la. Nou dir li si li pa konstrir enn ladig de fwa pli gran e de fwa pli ot, nou pran so grannkaz nou fer enn lekol pou nou zanfan.

TOU DIMOUN

Banane! Banane baba, banane!


BANANE


Pie flanbwayan kouver ar fler;

Bann pie leksi ranpli ar fri;

Lalimier ble dan lesiel ge

Pe donn nesans nouvo lane.

Banane, banane!

Vini zanfan nou trap lame,

Nou fer laronn pou nou danse;

Banane, banane,

Nou pas leponz lor lepase,

Ansam nou bwar enn lasante;

Banane, banane,

Zordi lavi rekoumanse,

Vini zanfan nou trap lame.


TABLO 12


Ton Toulsi ek Marenn-Fe rantre. Zot finn remet zot lenz larkansiel. Virzini ek Tipol galoupe al anbras zot.


TON TOULSI

Korek Tipol? Virzini, sava? Zoli louvraz.

MARENN-FE

Mo zoli fifi, to ere? (Virzini bouz so latet pou dir wi.)

TON TOULSI

(Li koz for pou tou dimoun tande) Bravo mo bann zanfan. Zot finn trouve? Kan biz-ziz tegn, lerla nou trouv nou lafors. Kan nou fini ar 'pa mwa sa li sa' lerla lapis eklere. Kan zafer pa marse, olie zoure, lev lager, al rod problem so rasinn, so kanbar silefo. Sankwa pa pou ena okenn progre... (Li dres so lagorz.) Aster mo ena enn gran nouvel pou partaz ar zot. ... Virzini ek Tipol finn vinn get Marenn-fe ek mwa pou enform nou e dimann nou benediksion. Lamour sakre finn inir zot. Nou larkansiel pe fer mirak. Bann kouler zwenn, melanze me res separe. Inite ek idantite pe marye pike. E Lalimier ENN pe beni nou.


VIRZINI

Kouler rouz flanbwayan pe apel banane,

Enn papiyon oranz dan lalimier dore

Pe kas poz lor fler zonn kot legliz Kaylason,

Pe kas poz lor fler zonn kot legliz Kaylason.


TOU DIMOUN

Enn bouke larkarsiel do mama,

Enn bouke larkansiel;

Enn bouke larkarsiel do papa,

Enn bouke larkansiel.

Zis pou twa,

Zis pou twa.


TIPOL

Enn seren-dikap zonn lor pie filao ver

Laba dan lesiel ble pe kontanple lamer,

Lamer ki finn marye laba ar ble fonse,

Lamer ki finn marye laba ar ble fonse.


TOU DIMOUN

Enn bouke larkarsiel do mama,

Enn bouke larkansiel;

Enn bouke larkarsiel do papa,

Enn bouke larkansiel.

Zis pou twa,

Zis pou twa.


VIRZINI

Soley finn al dormi dan dilo endigo,

Lesiel finn vinn violet, li finn sanz so palto,

Bann zetwal pe briye, tou zanfan al dodo,

Bann zetwal pe briye, tou zanfan al dodo.


TOU DIMOUN

Enn bouke larkarsiel do mama,

Enn bouke larkansiel;

Enn bouke larkarsiel do papa,

Enn bouke larkansiel.

Zis pou twa,

Zis pou twa.


26.04.08

eternel

RIDO

NOUVO2008          KONTENI ZENERAL          LAKAZ          LAO