Toulezan ver sa mem peryod la (omilie Desam) bann lagazet raport mem zafer; pibliy mem reaksion, mem deklarasion, mem analiz. E regilierman nou pas akote. Nou telman fokaliz lor ti detay ki nou bliye seki esansiel. 1.1% anplis finn pase; 1.1% anplis finn fel. Me nou bliye ki, parski ena ase plas dan lekol segonder pou tou zanfan ki fini letap primer, CPE finn vinn initil.
Abolision CPE nesesit ki nou ena enn program letid ki donn garanti ki zanfan gagn konpetans neseser pou swiv klas dan lekol segonder e ki nou ena mwayen pou mizir sa konpetans la. Me seki fondamantal se ki nou defini obzektif prensipal ledikasion primer. Li pa kapav lot ki literesi ek nimeresi (konn lir, ekrir ek konte) me pou lotorite edikatif li enn lot zafer net ki telman vag ki tou dimoun perdi dan feyaz zoli retorik. Tank nou pa rezoud sa problem la, nou pa pou avanse. Nou pou tas deryer midi.
Ki poursantaz zanfan ki ti konpoz CPE an 2008 posed literesi bazik? Eski enn zanfan ki finn pas CPE posed sa konpetans la? Eski lekzame CPE teste literesi ek nimeresi bazik? Tank nou pa reponn sa 3 kestion la pa pou ena veritab solision. Ena bel-bel koze lor transparans, lor drwa pou gagn lenformasion. Eski MES pou dir nou ki 'cut-off mark' avan standardizasion ti ete sa lane la?
Mem zafer pou ZEP. Tank ki pa ena enn reform dan obzektif ek konteni program letid ZEP, nou pou kontinie tourn anron.
Pou tou lekol ZEP obzektif kler ledikasion primer li bizen literesi ek nimeresi, san okenn anbigwite. Nou bizen viz literesi dan lang maternel ek Angle kouma pe deza fer li dan PREVOKBEK.
Nimeresi 'si kouma literesi pou bizen koumans fer dan lang maternel zanfan.
Pou devlop literesi dan Angle anou servi ANGLE BAZIK kouple ar metod gramer-tradiksion ki PREVOKBEK finn devlope pou zanfan Repiblik Moris.
Pli bel erer ki kapav fer se dimann MIE propoz solision. Zot finn tas deryer midi; zot pe toufe dan lapousier labitid.
Jimmy Harmon ena rezon. Donn lekip PREVOKBEK responsabilite administratif ek pedagozik tou bann lekol ZEP e entrodir legalman enn CPE nouvo ki viz literesi ek nimeresi bazik e ki bileng (Kreol Morisien ek Angle) pou bann zanfan ZEP e dan detrwa-zan sa bann lekol la kapav vinn bann model pou devlopman zanfan. Bann ti bourzwa (ki li Endou, Mizilman, Sinwa ou Ero-Kreol) pa pou aksepte sanzman parski zot zanfan pe gagn li bonn dan sistem ki ekziste. Bann lider AfroKreol (minimo ek maximo) ena enn gran responsabilite: fer lamas AfroKreol konpran problem la e mobiliz zot pou fors gouvernman amenn sanzman ki neseser. Si bizen de sistem paralel dan enn premie tan? Be va fer li!
Aterm pou ena enn sistem pli flexib ki pou okip zanfan dapre zot aptitid. CPE ek tou so agrrambagrram pou oblize disparet.
Nuvin Ramgoolam ena rezon dir ki povrete (materyel ek spiritiel) li pa enn fatalite. Me si so gouvernman kontinie prezerv bann program ek metod ki pe fabrik par tonn toulezan zanfan ki pa konn lir, ekrir ek konte li bizen pran foul responsabilite fiasko so proze empawerment.
Sa transformasion la pa pou fer par bann fonksioner birokratik ki pas zot lazourne grat papie. Nou bizen bann misioner ek militan ledikasion ki lor teren, ki ankominion ar bann zanfan ek zot paran, ankominion ar fors viv dan rezion ZEP. Aret zaza! Empawer bann militan PREVOKBEK sou direksion Jimmy Harmon ek so lekip e nou garanti ki dan 5 an nou donn Repiblik Moris bann rezilta spektakiler.
Dev Virahsawmy
13.12.08